ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir belediye şirketinin satın aldığı çeşitli tüketim malzemelerinin takibi için 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı kullanılmamış, bu malzemeler doğrudan 740 Hizmet Üretim Maliyeti ve 770 Genel Yönetim Giderleri hesaplarına kaydedilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 1992 tarihli genel tebliği, hammadde ve diğer malzemelerin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’nda izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu durum, mevzuata uyum açısından sorun teşkil etmektedir.

Şirketin, doğrudan diğer hesaplara kaydettiği malzemelerin öncelikle 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedilmesi, hem mevzuata uygunluk hem de stok yönetimi açısından önem taşımaktadır. Şirket, bu konuda düzeltme incelemeleri yürütmekte olduğunu bildirmiştir; ancak yapılan düzeltmelere dair bilgi ve belgeler henüz sunulmamıştır. 2025 yılında yapılacak düzeltmelerin, 2024 yılı mali tablolarındaki hataları düzeltme etkisi olmayacaktır.

Sonuç olarak, muhasebe kayıtlarının mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmesi, hem yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi hem de etkin stok yönetimi için gereklidir. Bu bağlamda, şirketin kayıt süreçlerini gözden geçirerek gerekli düzeltmeleri yapması önem arz etmektedir.

BULGU: İlk Madde ve Malzeme Hesabının Kullanılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirket tarafından satın alınan çeşitli tüketim malzemelerinin takibi için 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabının hiç kullanılmadığı, bunun yerine doğrudan 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına ve 770 Genel Yönetim Giderleri hesaplarına kaydedildiği görülmüştür.

26.12.1992 tarihli ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığı 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nde, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak üzere işletmede bulundurulan hammadde, yardımcı madde, işletme malzemesi, ambalaj malzemesi ve diğer malzemelerin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’nda izleneceği, satın alındıkları ya da üretildikleri maliyet bedelleri ile bu hesabın borcuna, üretime verildiğinde, tüketildiğinde, satıldığında veya devredildiğinde ise hesabın alacağına kaydedileceği düzenlenmiştir.

Hem mevzuata uyumun sağlanması hem de stok yönetimi ve takibinin mevcut duruma uygun yapılabilmesi için Şirket tarafından alınan ve doğrudan 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı ve 770 Genel Yönetim Giderleri hesaplarına kaydedilen çeşitli tüketim malzemelerinin öncelikle 150 İlk ve Madde Malzeme Hesabına kaydedilerek takip edilmesi uygun olacaktır.

Şirket tarafından bulguda belirtilen hususa ilişkin olarak düzeltmeye yönelik incelemelerin devam etmekte olduğu bildirilmişse de yapılan düzeltmelere ilişkin bilgi ve belgeler gönderilmemiştir. Her ne kadar Şirket tarafından sorunun kaynağı belirlendikten sonra düzeltme kaydı/kayıtları yapılacak olsa da 2025 yılında yapılan işlemin 2024 yılı mali tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.

Gerek mevzuata uyum gerekse stok yönetimi ve takibi açısından muhasebe kayıt ve işlemlerinin mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülmesi gerekmektedir.