|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde satın alınan ilk madde ve malzemelerin muhasebeleştirilmesinde ciddi eksiklikler tespit etmiştir. Alınan taşınır mallar için gerekli olan Taşınır İşlem Fişi düzenlenmemiş ve bu malzemeler, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı yerine doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile Taşınır Mal Yönetmeliği, bu tür işlemlerin nasıl yürütülmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Yönetmeliklerin 10. ve 13. maddeleri, taşınırların giriş ve çıkış işlemlerinin belgelenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’nın, kamu idaresi tarafından edinilen malzemelerin izlenmesi için kullanılması gerektiği ifade edilmiştir. Ancak, 2024 yılı içerisinde yapılan incelemelerde, malzemelerin kayıt altına alınmadığı ve doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Bu durum, malzemelerin kullanıma verilmesi veya stok durumunun takibi açısından sorunlar yaratmaktadır. Sonuç olarak, idarenin, satın alınan ilk madde ve malzemeler için Taşınır İşlem Fişi düzenlemesi ve bu malzemeleri 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydetmesi gerekmektedir. Bu uygulama, stok kontrolünün sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için kritik öneme sahiptir. |
BULGU: İlk Madde ve Malzemelerin Alındığında Doğrudan Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Satın alınan ilk madde ve malzeme niteliğindeki taşınır mallar için Taşınır İşlem Fişi düzenlenmediği ve söz konusu malzemelerin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmeksizin doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedilerek muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 114’üncü maddesinde, stoklar hakkında, 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre işlem yapılacağı belirtilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Belgeler ve Cetveller” başlıklı 10’uncu maddesinde; kabul edilerek teslim alınan taşınırların girişleri ile taşınırların çıkış ve ambarlar arasında devir işlemlerinde, dayanıklı taşınırların niteliklerini değiştiren esaslı onarım ve ilaveler sonucu değer artışlarında taşınır işlem fişi düzenlenmesinin esas olduğu, hangi hallerde düzenlenmeyeceği sayma yoluyla belirtilmiş, 13’üncü maddesinin birinci fıkrasında ise; taşınırlar, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında girişinin yapılacağı; tüketime verildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine devredildiğinde, bağışlandığında veya yardım yapıldığında, çeşitli nedenlerle kullanılamaz hale geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hallerinde çıkışının kaydedileceği belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “150 İlk Madde ve Malzeme Hesabının Niteliği” başlıklı 115’inci maddesinde; bu hesabın kurumlarca kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzemelerin izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın İşleyişi” başlıklı 116’ncı maddesinde ise tüketilmek amacıyla kamu idaresinin ilgili birimlerine verilen veya kullanılan ilk madde ve malzemelerin ise 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına alacak ve 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
İdarenin stok ve ilgili gider hesapları üzerinde yapılan incelemelerde; 2024 yılı içerisinde çeşitli ilk madde ve malzeme alındığı halde söz konusu malzemeler için Taşınır İşlem Fişinin düzenlenmediği ve bunların 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında izlemek yerine doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Bu uygulama, satın alınan ilk madde ve malzemelerin hangilerinin kullanıma verildiği veya hangilerinin ambarda bulunduğu yönünde yeterli bilgiye ulaşılamamasına ve dolayısıyla sağlıklı bir stok kontrolü yapılamamasına neden olmaktadır.
Sonuç olarak, İdare tarafından edinilen ilk madde ve malzemeler için Taşınır İşlem Fişi düzenlenmesi ve ilk madde ve malzeme hesabına kayıt edilmesi, ilk madde ve malzemeler kullanıma verildikçe giderleştirilmesi gerekmektedir.