BULGU: İlköğretim Kurumlarının Büyük Çoğunluğunun İl Özel İdaresi Adına Tapuya Tescil Ettirilmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Bartın il sınırları içerisinde ve köy sınırları dışında kalan yerlerdeki ilköğretim kurumlarından önemli bir kısmı idare adına tapuya tescil ettirilmemiştir.
222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu’nun 6’ncı maddesinde okul öncesi eğitim kurumlarının(anaokulların) ve ilköğretim okullarının ilköğretim kurumu olduğu, 7’nci maddesinde dört yıl süreli ve zorunlu ilkokul ile dört yıl süreli ve zorunlu ortaokulun ilköğretim olduğu belirtilmiştir. Anaokul, ilkokul ve ortaokulu kapsayan 222 sayılı Kanun’un 65’inci maddesine göre; okullar için tahsis, satın alma veya kamulaştırma yoluyla sağlanan topraklar ile bu topraklar üzerinde yapılacak bina veya tesisler, bulundukları yerlere göre köy veya özel idareler adına tapuya tescil edilecektir. Başka bir ifade ile ilköğretim kurumlarının binaları ve arsalarının mülkiyeti, köy dışındaki yerleşim yerlerinde il özel idareye aittir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun il özel idaresinin görev ve sorumluluklarının sayıldığı 6’ncı maddesinde il özel idaresi mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; ilk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin hizmetleri il sınırları içinde yapmakla görevli ve yetkili kılınmıştır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, il özel idarelerin il sınırları içerisindeki ilk ve orta öğretim kurumlarının binalarının yapımı, bakımı, onarımı gibi görevlerinin ve yetkilerinin olduğu, köy tüzel kişiliğinin sınırları dışındaki yerlere yapılan ilköğretim kurumları denilen anaokul, ilkokul ve ortaokul binaları ve tesisleri ile bu binaların yapılması maksadıyla ayrılan arazi ve arsaların tamamının tapuya tescilinin il özel idareleri adına yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede Bartın il sınırı içerisinde köy sınırları dışında 24 tanesi anaokul, 25 tanesi ilkokul ve 28 tanesi de ortaokul olmak üzere toplam 77 adet ilköğretim kurumunun olduğu, fakat İdarenin kendi adına tapuda kayıtlı sadece 34 adet ilköğretim kurumunun olduğu, kalan 43 adet ilköğretim kurumunun tapuya tescilinin özel idare adına yapılmadığı görülmüştür. Bu taşınmazların mülkiyetinin İdareye geçirilmesiyle de yapı kullanım izin belgesi harcı ve elektrik tüketim vergisi gibi bazı vergi ve harçların ödenmesinden 5302 sayılı Kanun’un 8’inci maddesi gereğince muaf olunacaktır. Örneğin Şehit Uğur Akyer Anaokulu, Kemal-Sabriye Ocakçı ilkokulu İdarenin mülkiyetinde olmadığından elektrik giderleri ödenirken faturalarda yer alan elektrik tüketim vergisi ve buna ilişkin KDV İdare tarafından ödenmektedir.
İdarece bulgu konusuna iştirak edilerek çalışmalara ve tapuya bazı tescillerin yapılmasına başlandığı bildirilmiştir.
İdare tarafından, köy sınırları dışındaki ilköğretim kurumları ile bu maksatla ayrılan arsaların mülkiyetinin İl Özel İdaresinde olması gerektiğinden İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile yazışmaların yapılarak, bu taşınmazların tapuya tescilinin sağlanması gerekmektedir.


ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Bartın il sınırları içerisinde köy dışındaki ilköğretim kurumlarının önemli bir kısmı, İl Özel İdaresi adına tapuya tescil ettirilmemiştir. 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, bu kurumların mülkiyetinin İl Özel İdaresi’nde olması gerektiğini belirtmektedir. Yapılan incelemede, 77 ilköğretim kurumundan yalnızca 34’ünün tapuda kayıtlı olduğu, 43 kurumun ise tescil edilmediği tespit edilmiştir. İdare, bu durumun düzeltilmesi için gerekli çalışmalara başlamıştır.