|
ÖZET: İdarenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilen ortaklık hisselerinin muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. İller Bankası AŞ tarafından yapılan kesintilerin, 830-Bütçe giderleri, 240-Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler veya 103-Verilen çekler ve gönderme emirleri hesaplarında kaydedilmediği gözlemlenmiştir. 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un ilgili maddeleri, bankanın ortaklarının il özel idareleri ve belediyeler olduğunu belirtmekte ve her ay Hazine ve Maliye Bakanlığı ile İller Bankası AŞ tarafından dağıtılan vergi gelirleri payları üzerinden belirli bir oranın bankanın ödenmiş sermayesine eklenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 178’inci maddesi, mali kuruluşlara yatırılan sermayelerin izlenmesi için 240 hesabının kullanılmasını öngörmektedir. Yönetmelik, verilen sermayenin bu hesaba borç, diğer hesaplara alacak olarak kaydedilmesini gerektirmektedir. Yapılan denetimlerde, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile İller Bankası AŞ tarafından yapılan vergi gelirleri paylarının muhasebe kayıtlarının tutulduğu, ancak İller Bankası AŞ tarafından kesilen ortaklık paylarının kaydedilmediği tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu bulgu doğrultusunda gerekli düzeltici adımların atılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, İller Bankası AŞ tarafından her ay kesilen sermaye paylarının 240-Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına kaydedilmesi gerektiği ifade edilmektedir. |
BULGU: İller Bankası AŞ Tarafından İdarenin Genel Bütçe Vergi Gelirleri Payından Ortaklık Hissesi Olarak Kesilen Tutarın Muhasebeleştirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin banka ortaklık payının İller Bankası AŞ (Anonim Şirket) tarafından İdarenin bütçe vergi gelirleri payından kesildiği, ancak, söz konusu ortaklık paylarının 830- Bütçe giderleri hesabında, 240- Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında,103- Verilen çekler ve gönderme emirleri hesabında veya ilgili diğer hesaplarda muhasebeleştirilmediği görülmüştür.
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un “Ortaklık yapısı ve sermaye” başlıklı 4’üncü maddesinin (1) numaralı fıkrasında; bankanın ortaklarının il özel idareleri ve belediyeler olduğu;
Kanun’un aynı maddesinin (3) numaralı fıkrasında 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’a göre her ay Hazine ve Maliye Bakanlığı ve İller Bankası AŞ tarafından dağıtılacak vergi gelirleri paylarının toplamı üzerinden aylık olarak yüzde iki oranında kesilecek miktarın bankanın ödenmiş sermayesine ekleneceği;
Belirtilmiştir.
Diğer yandan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 178’inci maddesinde belirtildiği üzere, 240- Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı, kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşların sermayesine iştirak edilen tutarların izlenmesi için kullanılmaktadır. Bu bağlamda, aynı Yönetmelik’in 180’inci maddesine göre: İdarece verilen sermayenin 240- Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına borç, 103- Verilen çekler ve gönderme emirleri hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak, diğer taraftan 830- Bütçe giderleri hesabına borç, 835- Gider yansıtma hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, ocak- temmuz arası her ay Hazine ve Maliye Bakanlığı ve İller Bankası AŞ tarafından dağıtılacak vergi gelirleri paylarının muhasebe kaydının yapıldığı fakat banka ortaklık payı olarak İller Bankası AŞ tarafından kesilen tutarların muhasebe kaydının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında özetle; bulgu doğrultusunda gerekli çalışmaların yapılmaya başlanacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İller Bankası AŞ tarafından her ay kesilen sermaye payının 240- Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına kaydedilerek bu hesapta izlenmesi gerekmektedir.