|
ÖZET: İller Bankası’nın ortaklık payının gerçek değerinin gösterilmemesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir olmayan il kapsamındaki ilçe belediyeleri için yapılan incelemede, İller Bankası tarafından belediyelere tahsis edilen sermaye payı tutarları ile bu payların 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında kaydedilen tutarların arasında uyumsuzluk tespit edilmiştir. 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un ilgili maddeleri, il özel idareleri ve belediyelerin Banka ile olan ortaklık ilişkisini düzenlemekte ve her ay Hazine ve Maliye Bakanlığı ile İller Bankası tarafından dağıtılan vergi gelirleri paylarından kesilen tutarların Bankanın sermayesine eklenmesini öngörmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 178’inci maddesi, mali kuruluşların sermaye paylarının izlenmesi için 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının kullanılacağını belirtmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, İller Bankası sermaye payı kesintilerinin 2023 yılı Ocak ayı itibarıyla 1.010.851,82 TL olduğu, buna karşın 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenen tutarın 3.166.162,75 TL olarak kaydedildiği görülmüştür. Kamu idaresi, mali tablolarda gerekli düzeltmelerin yapılacağını belirtmiş olup, bu durum, mali tabloların kamu idaresinin varlıklarını doğru bir şekilde yansıtması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İller Bankası Ortaklık Payının Gerçek Değeri ile Gösterilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İller Bankası tarafından Belediye adına kesilen sermaye payı tutarı ile bu payların takip edildiği 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında kayıtlı tutarın birbiriyle uyumlu olmadığı tespit edilmiştir.
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında, il özel idareleri ve belediyelerin Bankanın ortağı olduğu belirtilmiştir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasının a bendinde ise 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’a göre her ay Hazine ve Maliye Bakanlığı ve İller Bankası tarafından dağıtılacak vergi gelirleri paylarının toplamı üzerinden aylık yüzde iki oranında kesilecek miktarın, Bankanın sermayesine ekleneceği hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 178’inci maddesinde kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşların sermayesine iştirak edilen tutarların ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kâr ve zararların, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluşlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların izlenmesi için 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla, her ay Banka tarafından vergi gelirleri paylarının toplamı üzerinden aylık yüzde iki oranında kesilecek tutarın 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında takip edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, İller Bankası sermaye payı kesinti tutarlarının 2023 yılı ocak ayı itibarıyla 1.010.851,82 TL tutarına ulaştığı ve/fakat 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenen tutarın 3.166.162,75 Türk lirası olduğu görülmektedir.
Kamu idaresince, mali tablolarda sermaye payı ile ilgili düzeltmenin yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, mali tabloların kamu idaresinin varlıklarını doğru bir şekilde yansıtması için ilgili mevzuat uyarınca kesilen sermaye paylarının tamamının muhasebe kayıtlarında izlenmesi gerekmektedir.