|
ÖZET: İller Bankası’nın ortaklık payının mali tablolarda eksik gösterilmesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir olmayan il kapsamındaki ilçe belediyeleri için, İller Bankası tarafından kesilen sermaye payı tutarları ile bu payların 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’ndaki kayıtları arasında uyumsuzluk tespit edilmiştir. 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un ilgili maddeleri, belediyelerin Banka ile olan ortaklık paylarını ve bu payların nasıl izleneceğini düzenlemektedir.
Denetim raporuna göre, 2007 yılından itibaren 2024 yılı sonuna kadar belediyenin genel bütçe vergi gelirlerinden İller Bankası’nın sermayesine katılım payı olarak toplam 7.854.801,62 TL kesinti yapılmıştır. Ancak, 2024 yılı mali tablolarında 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda yalnızca 7.038.955,23 TL tutarında bir kayıt bulunması, 815.546,39 TL’lik bir eksikliği ortaya çıkarmaktadır. Bu durum, belediyenin İller Bankası’ndaki toplam sermaye tutarı ile kayıtlı tutarın eşit olması gerektiği ilkesine aykırıdır. Sonuç olarak, eksik tutarın kaydının yapılması gerekmektedir. Denetim tespitine dayanarak, hatanın düzeltildiği bildirilmiş olsa da, 2025 yılında yapılan işlemlerin 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Bu durum, mali raporlamada şeffaflık ve doğruluğun sağlanması açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: İller Bankası Ortaklık Payının Mali Tablolarda Eksik Gösterilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İller Bankası tarafından Belediye adına vergi gelirleri paylarından kesilen sermaye payı tutarları toplamı ile bu payların takip edildiği 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında kayıtlı tutarın birbiriyle uyumlu olmadığı görülmüştür.
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında; il özel idareleri ve belediyelerin Bankanın ortağı olduğu belirtilmiştir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendinde ise; 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’a göre her ay Hazine ve Maliye Bakanlığı ve İller Bankası tarafından dağıtılacak vergi gelirleri paylarının toplamı üzerinden aylık yüzde iki oranında kesilecek miktarın, Bankanın sermayesine ekleneceği hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 178’inci maddesinde; kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşların sermayesine iştirak edilen tutarların ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararların, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluşlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların izlenmesi için 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının kullanılacağı ifade edilmiştir. Dolayısıyla, her ay Banka tarafından vergi gelirleri paylarının toplamı üzerinden aylık yüzde iki oranında kesilecek miktar 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında takip edilmelidir.
İller Bankasının resmi kayıtlarına göre, 2007 yılından itibaren 2024 yılı sonuna kadar İller Bankasının sermayesine katılım payı olarak Belediyenin genel bütçe vergi gelirlerinden alacağı paydan 7.854.801,62 TL kesinti yapılmıştır. Bu durumda Belediyenin 2024 yılı sonunda düzenlenen mali tablolarında 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında 7.854.801,62 TL tutarında ortaklık payının görülmesi gerekmektedir. Ancak 2024 yılı sonunda düzenlenen mali tablolarda 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında ortaklık payı için 7.038.955,23 TL tutarında kayıt yapıldığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla 2024 yılı Bilançosunda 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı olması gerekenden 815.546,39 TL eksik görünmektedir.
Belediyenin İller Bankasının sermayesine iştirak ettiği toplam sermaye tutarı ile 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında kayıtlı tutarın eşit olması gerektiğinden, eksik tutarın kaydının yapılması gerekmektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti uyarınca, söz konusu hatanın düzeltildiği bildirilmiş olsa da, 2025 yılında yapılan işlemin 2024 yılı mali tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.