|
ÖZET: İller Bankası’nın ortaklık paylarının muhasebe kayıtlarında eksik yer alması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesi, İller Bankası AŞ tarafından kesilen vergi geliri paylarının tamamını 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında doğru bir şekilde izlememiştir. 6107 sayılı kanunun ilgili maddeleri gereğince, bu payların bankanın ödenmiş sermayesine eklenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Denetim bulgularına göre, İdarenin merkezi vergi geliri paylarından %2 oranında kesilen ortaklık payı 1.390.925,11 TL olarak hesaplanırken, 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında yalnızca 183.189,74 TL olarak kaydedilmiştir. Bu durum, bilançoda 1.207.735,37 TL’lik bir eksiklik yaratmaktadır. İdare, 30.04.2025 tarihli düzeltme kaydı ile bu durumu telafi etmeyi planlamaktadır; ancak bu düzeltme, 2024 yılı mali tablolarını etkilemeyecektir. Sonuç olarak, İdarenin İller Bankası AŞ’den kesilen ortaklık paylarının tamamını 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izleyerek, mali tablolarında doğru veri sunması büyük önem taşımaktadır. Bu durum, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından kritik bir gereklilik oluşturmaktadır. |
BULGU: İller Bankası Ortaklık Payının Muhasebe Kayıtlarında Noksan Olarak Yer Alması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin vergi geliri paylarından İller Bankası Anonim Şirketi (AŞ) tarafından ortaklık payı olarak kesilen tutarların tamamının, 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmediği görülmüştür.
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkındaki Kanun’un “Ortaklık yapısı ve sermaye” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında; İller Bankası ortaklarının il özel idareleri ve belediyeler olduğu, aynı maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendinde ise; 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’a göre her ay Maliye Bakanlığı ve İller Bankası tarafından dağıtılacak vergi gelirleri paylarının yekûnu üzerinden aylık olarak %2 oranında kesilecek miktarın, bankanın ödenmiş sermayesine ekleneceği belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının mahiyetinin izah edildiği 178’inci maddesinde; bu hesabın, kanuni yetkilere istinaden mali kuruluşların sermayesine iştirak edilen tutarlar ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluşlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
İller Bankası AŞ verileri ve İdarenin muhasebe kayıtları incelendiğinde; İller Bankası AŞ tarafından İdarenin merkezi vergi geliri paylarından %2 oranında kesilen yekûn ortaklık payı 1.390.925,11 TL iken, 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında İller Bankası AŞ ortaklık payının 183.189,74 TL olarak takip edildiği tespit edilmiştir. Bu sebeple, bilançoda 240 no.lu hesap 1.207.735,37 TL noksan olarak yer almaktadır.
İdare tarafından verilen cevapta, 30.04.2025 tarihli ve 1079 no.lu yevmiye maddesi ile düzeltme kaydı yapıldığı ifade edilmiştir. Ancak bu düzeltme işlemi, 2025 yılı mali tablolarına yansıyacak olup 2024 yılı mali tablolarını etkilememektedir.
İdare merkezi vergi geliri paylarından İller Bankası AŞ ortaklık payı olarak kesilen meblağın tamamının, 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmesi ve bu suretle mali tablolara doğru veri aktarılması gerekmektedir.