ÖZET: İller Bankası payına yönelik enflasyon düzeltmesi uygulamaları, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında ele alınmıştır. Büyükşehir olmayan il kapsamındaki ilçe belediyeleri, İller Bankası paylarına enflasyon düzeltmesi gerçekleştirmiştir. 31 Aralık 2023 tarihinde yürürlüğe girecek olan 16 Aralık 2023 tarihli ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 85 no.lu Genel Tebliğ, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde enflasyon düzeltmesi işlemlerinin nasıl yapılacağını ve muhasebe kayıtlarının nasıl tutulacağını detaylandırmaktadır. Tebliğin 5. maddesi, mali kuruluşlara yatırılan sermaye hesapları ile mal ve hizmet üreten kuruluşlara yapılan yatırımların enflasyon düzeltmesi işlemlerinin, ilgili kuruluşların uygulamalarına dayanarak yapılması gerektiğini belirtmektedir.

Bununla birlikte, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) tarafından alınan kararlarla, bankaların 31 Aralık 2023 tarihli finansal tablolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaması kararlaştırılmıştır. 11 Ocak 2024 tarihinde alınan bir başka karar da bu uygulamanın 2024 yılı boyunca devam edeceğini ortaya koymaktadır. Bu durum, İller Bankası’nın enflasyon düzeltmesine tabi olmadığı anlamına gelmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, İdare tarafından İller Bankası payına yönelik enflasyon düzeltmesi yapıldığı tespit edilmiştir. İdare, enflasyon düzeltmesi yapılmadığını belirtmesine rağmen, mali tablolarında enflasyon farkı hesaplandığı gözlemlenmiştir. Dolayısıyla, mali duran varlıklarla ilgili enflasyon düzeltmesi işlemlerinin, ilgili tebliğe uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.

BULGU: İller Bankası Payına Enflasyon Düzeltmesi Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İdare tarafından İller Bankası payına enflasyon düzeltmesi uygulandığı görülmüştür.

Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından 31.12.2023 tarihinde yürürlüğe girmek üzere, 16.12.2023 tarih ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinde Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması” konulu 85 no.lu Genel Tebliğ ile genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde enflasyon düzeltmesi işlemlerinin neler olduğu, nasıl yapılacağı, enflasyon muhasebesine yönelik muhasebe kayıtlarının nasıl tutulacağı, hangi hesapların kullanılacağı ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Tebliğ’in 5’inci maddesinde, mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı ile mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının enflasyon düzeltmesi işlemlerinin ilgili kuruluşların enflasyon düzeltmesi işlemleri esas alınarak yapılacağı, bu kuruluşlarca yapılan enflasyon düzeltmesi işlemlerine ilişkin belgelerin ilgili kamu idaresine gönderileceği belirtilmiştir. İlgili kamu idaresinin muhasebe biriminin sermaye hareketlerine ilişkin bu belgeleri esas alarak muhasebeleştirme işlemlerini yapması gerekmektedir.

Mali duran varlıklar hesabının enflasyon düzeltmesi işlemleri sermaye yatırılan kuruluşun ilgili kuruma ait ödenmiş sermaye kaleminde enflasyon düzeltmesi yapması durumunda işleyecek bir süreçtir.

Ancak, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun (BDDK) 12.12.2023 tarih ve 10744 sayılı kararıyla, bankaların 31.12.2023 tarihli finansal tablolarının enflasyon düzeltilmesine tabi tutulmamasına karar verilmiş, yine BDDK’nın 11.01.2024 tarih ve 10825 sayılı kararıyla da aynı uygulamanın 2024 yılı içerisinde de devam ettiği ifade edilmiş olup bu karardan İller Bankasının enflasyon düzeltmesine tabi olmadığı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, sermaye payına ilişkin olarak İller Bankasından enflasyon düzeltmesi yapıldığına ilişkin herhangi bir belge bulunmamasına rağmen İdare tarafından İller Bankası payına enflasyon düzeltmesi yapıldığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında, iller bankası payına enflasyon düzeltmesinin yapılmadığı ifade edilmiştir. Ancak İdarenin mali tablolarının incelenmesinde 240.98 hesap kodunda enflasyon farkı hesaplandığı görülmüştür.

Sonuç olarak, mali duran varlıklara ilişkin enflasyon düzeltmesi işlemlerinde Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinde Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması konulu Tebliğe göre işlem yapılması gerekmektedir.