|
ÖZET: İller Bankası’ndan alınan kredilere ilişkin kayıtların, gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemelerde, belediyenin İller Bankası’na olan kısa ve uzun vadeli kredi borçlarının, ilgili muhasebe hesaplarında doğru bir şekilde yer almadığı belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen kurallar çerçevesinde, kısa vadeli kredilerin 300 Banka Kredileri Hesabında, uzun vadeli kredilerin ise 400 Banka Kredileri Hesabında izlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Yapılan denetim sonucunda, belediyenin İller Bankası’na olan kısa vadeli kredi borcunun 482.933,07 TL olmasına rağmen, bu tutarın 300 Banka Kredileri Hesabında kaydedilmediği; uzun vadeli kredi borcunun ise 1.204.477,69 TL olmasına rağmen, 400 Banka Kredileri Hesabında yalnızca 758.451,81 TL olarak yer aldığı tespit edilmiştir. Bu durum, 2024 yılı bilançosunda 300 Banka Kredileri Hesabında 482.933,07 TL, 400 Banka Kredileri Hesabında ise 446.025,88 TL tutarında eksiklik olduğunu göstermektedir. Kamu idaresi, bu bulgulara katıldığını ve bankalardan güncel borçların temin edilerek gerekli düzeltmelerin yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, belediyenin mali tablolarında yükümlülüklerin doğru bir şekilde yansıtılması için alınan ve ödenen borçların mevzuat hükümlerine uygun olarak muhasebe kayıtlarına geçirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: İller Bankasından Alınan Krediler İle ilgili Kayıtların Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin borçlanmaya ilişkin hesaplarının incelenmesi neticesinde; İller Bankası AŞ’den sağlanan kredilerin Kurumun bilançosunda olması gereken değerleriyle yer almadığı görülmüştür.
27.05.2016 tarihli ve Mükerrer 29724 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 300 Banka Kredileri Hesabının niteliğini açıklayan 232’nci maddesinde bu hesabın, kurumca banka ve diğer finans kuruluşlarından sağlanan kısa vadeli kredilere ilişkin tutarlar ve bu tutarlara eklenen kur farkları ile 400-Banka Kredileri Hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altın alınmıştır.
Aynı Yönetmeliğin 300 Banka Kredileri Hesabının işleyişini açıklayan 233’üncü maddesinde; 400 Banka Kredileri Hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin bu hesaba alacak, 400 Banka Kredileri Hesabına borç kaydedileceği, İller Bankasından ve diğer bankalardan alınan borç tutarlarından vadesi bir yıl veya faaliyet dönemiyle sınırlı olanların bu hesaba alacak, banka ve ilgili diğer hesaplara borç kaydedileceği, kredi geri ödemesi yapıldığında ise bu hesaba borç ilgili hesaplara alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Kurumun İller Bankasına olan kısa vadeli kredi borçları 300 Banka Kredileri Hesabında, uzun vadeli kredi borçları ise 400-Banka Kredileri Hesabında izlenmeli, kredi ödemelerinde 300 Banka Kredileri Hesabına borç kaydı yapılmalı ve vadesi bir yılın altına inen krediler 400 Banka Kredileri hesabından 300 Banka Kredileri Hesabına aktarılmalıdır.
Belediyenin 2024 yılı sonu itibarıyla İller Bankasına olan kısa ve uzun vadeli kredi borçları aşağıda yer alan tablodaki gibidir.
Tablo 8: Banka Kredileri
| Kredi Türü ve Numarası | Bilançoda 300-Banka Kredileri Hesabında Kayıtlı Olması Gereken Tutar (TL) |
Bilançoda 400-Banka Kredileri Hesabında Kayıtlı Olması Gereken Tutar (TL) |
| İLLER BANKASI 275142 | 396.090,60 | 1.140.021,34 |
| İLLER BANKASI 261464 | 86.842,47 | 64.456,35 |
| TOPLAM | 482.933,07 | 1.204.477,69 |
Yapılan incelemede Belediyenin;
– İller Bankasına olan kısa vadeli kredi borcu tutarı (2025 yılında ödemesi yapılacak kredi anapara tutarı) 482.933,07 TL olmasına rağmen kesin mizanında yer alan 300 Banka Kredileri Hesabında kayıtlı tutar olmadığı,
– İller Bankasına olan uzun vadeli kredi borcu tutarının ise (2026 ve daha sonraki yıllarda ödemesi yapılacak kredi anapara tutarı) 1.204.477,69 TL olmasına rağmen kesin mizanında yer alan 400 Banka Kredileri Hesabındaki kayıtlı tutarın 758.451,81 TL olduğu,
Buna göre mevcut durum ile mali tablolar karşılaştırıldığında, 2024 yılı bilançosunda 300 Banka Kredileri hesabının toplamda 482.933,07 TL tutarında eksik, 400 Banka Kredileri Hesabının ise toplamda 446.025,88 TL tutarında eksik olduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa katıldığını ve bankalardan güncel borçların temin edilerek yıl içerisinde yapılacak işlemlerin 300 Banka kredileri Hesabına, gelecek yıllara ait işlemlerin 400 Banka Kredileri Hesabına alınarak takip edileceğini, banka kredilerindeki tutarsızlıkların giderileceğini ifade etmiştir.
Sonuç olarak, Belediyenin yükümlülüklerinin kesinleşen mali tablolarda gerçeğe uygun olarak yer alabilmesi için alınan ve ödenen borçların muhasebe kayıtlarına mevzuat hükümleri doğrultusunda kaydedilmesi gerekmektedir.