ÖZET: Belediye Encümeni tarafından alınan imar kararlarının uygulanmadığı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 32. maddesi, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılarla ilgili düzenlemeleri içermektedir. Bu maddeye göre, ruhsat alınmadan inşaata başlandığında veya ruhsat ve eklerine aykırı bir yapı yapıldığında, ilgili idarelerin durumu tespit ederek inşaatı durdurması ve yapıyı mühürlemesi gerekmektedir. Ayrıca, imar mevzuatına aykırılık durumunun tapu dairesine bildirilmesi zorunludur.

Yapının ruhsata uygun hale getirilmesi veya ruhsat alınması durumunda, mühür kaldırılarak inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir ve belediye encümeni kararı doğrultusunda yapı yıktırılır. Yıkım masrafları yapı sahibinden tahsil edilir. İlgili idare, ruhsata bağlanamayacak veya aykırılıkları gideremeyecek yapılar için ruhsat iptali gerçekleştirebilir. Ancak, denetim raporunda, bu mevzuat hükümlerinin uygulanmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, Encümen kararlarının uygulanamamasının personel ve iş makinesi yetersizliğinden kaynaklandığını belirtmiş ve gerekli çalışmaların başlatılacağını ifade etmiştir. Bu bağlamda, alınan kararların hayata geçirilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: İmar Hususunda Belediye Encümenince Alınan Kararların Uygulanmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İlçede imar hususunda Belediye Encümenince alınan kararların uygulanmadığı görülmüştür.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar” başlıklı 32’nci maddesinden anlaşılacağı üzere, ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine veya ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma vakıf olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumunun tespit edilmesi, yapının mühürlenerek inşaatın derhal durdurulması gerekmektedir. Yapının imar mevzuatına aykırı olduğuna dair bilgi, tapu kayıtlarının beyanlar hanesine kaydedilmek üzere ilgili idaresince tapu dairesine en geç yedi gün içinde yazılı olarak bildirilmesi ve aykırılığın giderildiğine dair ilgili idaresince tapu dairesine bildirim yapılmadan beyanlar hanesindeki kayıtın kaldırılmaması gerekmektedir.

Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mührün, belediye veya valilikçe kaldırılacağı ve inşaatın devamına izin verileceği düzenlenmiştir. Aksi halde, ruhsatın iptal edileceği, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan binanın, belediye encümeni kararını müteakip, belediyece yıktırılacağı ve masrafının yapı sahibinden tahsil edileceği düzenlenmiştir. Yapı tatil tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde yapı sahibi tarafından yapının ruhsata uygun hale getirilmediğinin veya ruhsat alınmadığının ilgili idaresince tespit edilmesine rağmen iki ay içinde hakkında yıkım kararı alınmayan yapılar ile hakkında yıkım kararı alınmış olmasına rağmen altı ay içinde ilgili idaresince yıkılmayan yapıların, yıkım maliyetleri döner sermaye işletmesi gelirlerinden karşılanmak üzere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yıkılabileceği veya yıktırılabileceği belirtilmiştir.

İdare tarafından ruhsata bağlanamayacağı veya aykırılıkların giderilemeyeceği tespit edilen yapıların ise ruhsatının üçüncü fıkrada düzenlenen bir aylık süre beklenmeden iptal edileceği ve mevzuata aykırı imalatlar hakkında yukarıdaki fıkrada belirtildiği üzere yıkımının gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Belediyede yapılan yukarıdaki mevzuat hükümleri ve açıklamalar kapsamında imar hususunda alınan Belediye Encümen kararlarının uygulanmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi göndermiş olduğu cevapta; Encümence alınan kararların Belediyenin personel ve iş makinalarının yeterli olmadığından uygulanamadığını, en kısa sürede açık ihale yapılabilmesi için gerekli çalışmaların başlatılacağını belirtmiştir.

Bu itibarla, alınan Belediye Encümen Kararlarının uygulanması sağlanmalıdır.