İmar İdari Para Cezalarının Mevzuata Uygun Olarak Hesaplanmaması (Sayıştay)

BULGU: İmar İdari Para Cezalarının Mevzuata Uygun Olarak Hesaplanmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İmar mevzuatına aykırı bazı yapılara verilecek para cezalarının kesilmesinde gerekli artırımların yapılmadığı ve para cezalarının hatalı hesaplandığı görülmüştür.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 42’nci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde;

(a) ve (b) bentlerine göre cezalandırmayı gerektiren aykırılığa konu yapı;

Hisseli parselde diğer maliklerin muvafakati alınmaksızın yapılmış ise cezanın % 30’u,

Kamuya veya başkasına ait bir parselde yapılmış ise cezanın % 40’ı,

Uygulama imar planında veya parselasyon planında “Kamu Tesisi Alanı veya Umumî Hizmet Alanı” olarak belirlenmiş bir alanda yapılmış ise cezanın % 60’ı,

Mevcut haliyle veya öngörülen bir afet tehlikesi karşısında can ve mal emniyetini tehdit ediyor ise cezanın % 100’ü,

Uygulama imar planı bulunan bir alanda yapılmış ise cezanın % 20’si,

Yapılaşmaya yasaklanmış bir alanda yapılmış ise cezanın % 80’i,

Özel kanunlar ile belirlenmiş özel imar rejimine tabi bir alanda yapılmış ise cezanın % 50’si,

Ruhsatsız ise cezanın % 180’i,

Ruhsatı hükümsüz hale gelmesine rağmen inşaatı sürdürülüyor ise cezanın % 50’si,

Yapı kullanma izin belgesi alınmış olmakla birlikte, ruhsat alınmaksızın yeni inşaî faaliyete konu ise cezanın % 100’ü,

İnşaî faaliyetleri tamamlanmış ve kullanılmıyor ise cezanın % 10’u,

İnşaî faaliyetleri tamamlanmış ve kullanılıyor ise cezanın % 20’si,

Çevre ve görüntü kirliliğine sebebiyet veriyor ise cezanın % 20’si,

(a) ve (b) bentlerinde belirtilen şekilde tespit edilen para cezalarının miktarına göre ayrı ayrı hesap edilerek ilave olunur. Para cezalarına konu olan alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alan dikkate alınır.”

denilmektedir.

Bu kapsamda imar mevzuatına aykırı yapılara ilişkin olarak yapının; ruhsatı olup olmadığına, ruhsatı hükümsüz hale gelmesine rağmen inşaatı sürdürülüp sürdürülmediğine, yapı kullanma izin belgesi alınmış olmakla birlikte ruhsat alınmaksızın yeni inşaî olup olmadığına, hisseli parselde diğer maliklerin muvafakati alınmaksızın yapılıp yapılmadığına, kamuya veya başkasına ait bir parselde olup olmadığına, uygulama imar planında veya parselasyon planında kamu tesisi alanı veya umumî hizmet alanı olarak belirlenmiş bir alanda yapılıp yapılmadığına, mevcut haliyle veya öngörülen bir afet tehlikesi karşısında can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine, uygulama imar planı bulunan bir alanda yapılıp yapılmadığına, yapılaşmaya yasaklanmış bir alanda yapılıp yapılmadığına, özel kanunlar ile belirlenmiş özel imar rejimine tabi bir alanda yapılıp yapılmadığına, inşai faaliyetler sonrasında kullanılıp kullanılmadığına, çevre ve görüntü kirliliğine sebebiyet verip vermediğine bağlı olarak idari para cezası yüzdesel olarak artırılmaktadır.

Yapılan incelemede, imar mevzuatına aykırılığı nedeniyle cezai işlem uygulanan bazı yapılar için mevzuatta öngörülen artırım oranlarının hatalı uygulandığı tespit edilmiştir.

İmar mevzuatına aykırı yapılara verilecek idari para cezaları hesaplamalarının mevzuata uygun olarak yapılması gerekmektedir.