|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, imar planlarında bina yüksekliklerinin serbest olarak belirlenemeyeceği kuralına uyulmadığını ortaya koymaktadır. Çankaya Belediyesi, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 8. maddesinde yapılan değişiklikler doğrultusunda, kat yüksekliklerini belirleme yükümlülüğünü zamanında yerine getirememiştir. Bu durum, vatandaşların mağduriyetini önlemek amacıyla belirlenen geçiş süresinin sona ermesine rağmen, bina yüksekliklerinin serbest bırakıldığı alanlarda gerekli plan değişikliklerinin yapılmamasıyla sonuçlanmıştır.
Belediyenin, 1 Temmuz 2021 tarihine kadar bina yüksekliklerini belirlememesi, yapı ruhsatı düzenlenmesini engellemekte ve bu alanlarda yapılan başvuruların öncelikli olarak ele alınması gerektiğini göstermektedir. Ancak, yapılan incelemeler, kat yüksekliklerinin belirlenmesi sürecinin yeterince sistematik bir şekilde yürütülmediğini ve bazı mülk sahiplerinin idareye başvurarak yükseklik belirleme çabalarının devam ettiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, belediyenin imar planı değişikliklerini bir eylem planı çerçevesinde ivedilikle tamamlaması gerekmektedir. Aksi takdirde, hem vatandaşların hakları hem de idarenin sorumlulukları açısından olumsuz sonuçlar doğabilir. Bu bağlamda, mevcut uygulamaların sürdürülebilirliği için gerekli adımların atılması elzemdir. |
BULGU: İmar Kanunu’nda Yer Alan Bina Yüksekliklerinin Serbest Olarak Belirlenemeyeceği Kuralına Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin, imar planlarında bina yüksekliklerinin serbest olarak belirlenemeyeceği kuralı gereğince, kat yüksekliği serbest olarak bırakılmış eski imar planları hakkında yapılması gereken çalışmaları zamanında tamamlamadığı görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8’inci maddesinde 7221 sayılı Kanun ile değişiklik yapılmış ve bina yüksekliklerinin serbest olarak belirlenemeyeceği hükmü getirilmiştir. Bu değişiklik imar planlarında serbest olarak belirlenmiş bina yüksekliklerinin belirli olması ve vatandaşlar arasındaki mağduriyetin önlenmesi olarak gerekçelendirilmiştir.
Vatandaşların mağdur edilmemesi ve işlemlerin ivedilikle sonuçlandırılması amacıyla ilgili idarelere bir geçiş süresi verilmiş ve kat yüksekliklerinin serbest olarak bırakıldığı planların kat yüksekliklerinin belirlenmesine ilişkin plan değişikliklerini ve revizyonlarını meclis kararı ile 1.7.2021 tarihine kadar yapmakla yükümlü oldukları belirtilmiştir.
Kanun’daki bu düzenlemelere göre; bina yükseklikleri serbest olarak belirlenmiş alanlarda plan değişikliği ve revizyonu yapılıncaya kadar yapı ruhsatı düzenlenemeyecektir. Belirlenen süre içerisinde söz konusu alanlarda yer alan parsellere ilişkin yapı ruhsatı başvurusu olduğunda alana yönelik plan değişiklikleri ve revizyonlarının süre sonu beklenmeden öncelikli olarak yapılması gerekmektedir.
Anlaşıldığı üzere, belediye sorumluluk alanında gerek parsel gerek alan bazında 01.07.2021 tarihine kadar bina yükseklikleri belirlenmeden serbest olarak bırakılmış imar planı kalmamalıdır.
Yapılan incelemede, Çankaya Belediyesince söz konusu tarihe kadar tamamlanması gereken imar planı değişikliklerinin yapılmadığı ve bina yükseklikleri serbest olarak bırakılmış imar planları ile ilişkili uygulama planları gündeme geldikçe peyderpey ve herhangi bir plan ve programa tabi olmaksızın kat yüksekliklerinin belirlenmeye devam edildiği görülmüştür.
Kat yüksekliği serbest olarak tanımlı kalmış planlı alanların / ada/parsellerin kat yüksekliklerinin idare tarafından resen belirlenmesi uygulamasına 2024 yılı içinde de devam edilmekte ve bazı mülk sahiplerinin mülkiyetlerindeki ada/parseller için kat yüksekliklerini idareye başvurarak belirlemeye çalıştıkları anlaşılmaktadır.
Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mekânsal Planlama Müdürlüğünün 20.09.202 1tarih ve 1765137 sayılı yazısı ile bina yüksekliklerinin serbest olarak belirlendiği ve mevzuat ile ilgili idaresince yüksekliğin belirlenmesi gereken alanlarda 01.07.2021 tarihinden sonra da plan değişikliklerinin yapılabileceği görüşü kapsamında çalışma yapıldığı belirtilmektedir. Yılı içinde de 7 plan değişikliği uygulamasında bu minvalde çalışma yapılmıştır. Uygulamada yılı içinde yapıldığı belirtilen kat yüksekliği belirlenmesi çalışmaları mülk sahiplerince önerilen uygulama imar planı değişikliklerine ilişkindir. Özellikle kamu mülkiyetindeki bazı parsellerde, arşiv kayıtlarında yeterli bilgi bulunmayan eski plan alanlarında vb. çalışma yapılmamakta, kat yüksekliği serbest bırakılmış parsellerle ilgili bir plan değişikliği talebi geldiğinde bu çalışma yapılmaktadır. Bakanlık görüşünün, yasa ile verilen süreyi uzatmak amacını taşımayacağı ve çalışmaların yapılmaması durumunda yetkinin Bakanlığa geçeceği düzenlemesi sebebiyle yetki sorunu yaşanmamasına yönelik olduğu bilinmelidir. İdarenin yılı içinde “Kat yüksekliğinin belirlenmesi talebi” olan dava muhatabı da olduğu göz önüne alındığında, çalışmalarını plan değişiklik talepleri olup olmadığından bağımsız olarak tamamlaması gerektiği düşünülmektedir.
Sonuç olarak, gerekli çalışmaların bir eylem planı dahilinde ivedilikle tamamlanması ve mevcut uygulamanın sürdürülmesine bağlı olarak gerek vatandaşlar gerekse İdare aleyhine gelişebilecek olumsuzluklara mahal verilmemesi gerekmektedir.