|
ÖZET: İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik çerçevesinde, taşınmazlarda meydana gelen değer artışlarının ekonomiye kazandırılması amacıyla kıymet takdir komisyonunun kurulması zorunludur. Ancak yapılan denetimlerde, belirli bir ilçe belediyesinde bu komisyonun oluşturulmadığı tespit edilmiştir. 15 Eylül 2020 tarihli yönetmelikte, kıymet takdir komisyonunun, ilgili lisans ve lisansüstü programlardan mezun, en az beş kişiden oluşması gerektiği ve bu kişilerin değer artış payını belirlemek için piyasa araştırması yapma, plan değişikliği raporlarını inceleme gibi görevleri olduğu belirtilmiştir.
Yönetmelikte, komisyonun iki yıl süreyle görev yapacağı ve yeterli personeli olmayan idarelerin, diğer kamu kurumlarından nitelikli personel temin edebileceği de vurgulanmaktadır. Ancak, denetim sonuçlarına göre, ilgili idarenin bu yükümlülüğünü yerine getirmediği ortaya çıkmıştır. İdare, yapılan bulgulara katıldığını ve kıymet takdir komisyonunun kurulacağını bildirmiştir. Sonuç olarak, taşınmaz değer artışlarının kamuya kazandırılması için kıymet takdir komisyonunun kurulması, ilgili mevzuat gereği zorunludur ve bu süreçte idarenin gereken adımları atması beklenmektedir. |
BULGU: İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik Uyarınca Kurulması Gereken Kıymet Takdir Komisyonunun Kurulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Uygulama imar planının değiştirilmesi sonucu taşınmazlarda meydana gelen değer artışlarının ekonomiye kazandırılabilmesi için İdare bünyesinde kıymet takdir komisyonu oluşturulmadığı görülmüştür
15.09.2020 tarih ve 31245 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde;
“Bu Yönetmeliğin amacı; uygulama imar planı değişikliği sonucu taşınmazda meydana gelecek değer artışının değer artış payı olarak kamuya kazandırılmasında; bu payın kapsamı, tespiti, kesinleşmesi, ödenmesi ve dağıtımına ilişkin iş ve işlemler ile diğer iş ve işlemlere yönelik usul ve esasları belirlemektir.”
“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde;
“e) Kıymet takdir komisyonu: İdare bünyesinde ilgili lisans ve lisansüstü programlardan mezun olan, en az beş olmak üzere tek sayıda belirlenecek kişiden oluşturulan ve değer artış payını belirlemek üzere piyasa araştırması yapmakla, meri plan ve plan değişikliği açıklama raporu ve değerleme raporunu incelemek, değerlendirmek ve nihai değer artış payını tespit etmekle görevli komisyonu,”
“Kıymet takdir komisyonunun teşekkülü ve çalışma esasları” başlıklı 9’uncu maddesinde;
“(1) Kıymet takdir komisyonu; ilgili idarenin bünyesinde 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesi veya 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesi kapsamında görev yapmak koşuluyla; şehir plancısı, harita (geomatik mühendisi/jeodezi ve fotogrametri mühendisi) mühendisi, mimar, inşaat mühendisi ile arazi yönetimi, kentsel dönüşüm, taşınmaz mal/gayrimenkul geliştirme ve yönetimi ile değerleme konularında lisans/yüksek lisans veya doktora yapmış ya da 6362 sayılı Kanuna göre yetkilendirilen lisanslı gayrimenkul değerleme uzmanlarından olmak üzere en az beş asıl ve 3 yedek üyeden oluşur. Belirtilen kapsamda yeterli personeli olmayan idareler, kıymet takdir komisyonunu lisans mezunu olan kişilerden oluşturur; bu durumdaki idareler, komisyonun en az iki üyesinin diğer kamu kurum ve kuruluşlarının bünyesinde bulunan yukarıda belirtilen nitelikleri haiz personelden temin edebilirler.
(2) Kıymet takdir komisyonları iki yıl süre ile görev yapmak üzere üst yöneticinin onayı ile komisyon başkanı da belirtilecek şekilde oluşturulur. Yıl içinde idarenin gerekli görmesi halinde yeni komisyon ya da komisyonlar kurulabilir.” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre uygulama imar planının değiştirilmesi sonucu taşınmazlarda meydana gelen değer artışlarının ekonomiye kazandırılabilmesi için idare bünyesinde kıymet takdir komisyonu oluşturulması gerekmektedir.
Söz konusu kıymet takdir komisyonunun kaç kişiden ve nasıl oluşacağı ile ne kadar süre görev yapacağı ilgili mevzuata düzenlenmiştir. Yapılan incelemede İdare bünyesinde kıymet takdir komisyonun kurulmadığı görülmüştür.
İdare tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş olup, bulgu doğrultusunda komisyon kurulacağı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, yukarıda yazılı açıklamalar gereğince İdare tarafından kıymet takdir komisyonu kurulması gerekmektedir.