|
ÖZET: İmar planlarında serbest olarak belirlenen bina yüksekliklerinin yeniden tanımlanmasına yönelik süreçlerin Bakanlık tarafından yeterince takip edilmediği, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. İlgili imar planlarında bina yüksekliklerinin belirlenmediği durumlar tespit edilmiştir. Ayrıca, Bakanlığın, bu yüksekliklerin belirlenip belirlenmediğini kontrol etmediği ve imar planı değişiklikleri ile bina yüksekliklerini düzenlemediği anlaşılmıştır. 7221 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeler, imar planlarındaki yüksekliklerin ilgili idareler tarafından belirlenmesini amaçlamaktadır.
Yapılan incelemelerde, bazı idarelerin imar planlarında serbest olarak belirlenen yükseklikleri tespit etmediği görülmüştür. Bakanlık, bu durum için bir kontrol mekanizması oluşturmadığı için, serbest yükseklikler için herhangi bir imar planı değişikliği gerçekleştirilmemiştir. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 8’inci maddesi, Bakanlığa, ilgili idarelerin yükseklikleri belirlememesi durumunda resen belirleme yetkisi tanımaktadır. Bu bağlamda, yüksekliklerin tespit edilmesi ve gerekli değişikliklerin yapılması için etkin bir kontrol mekanizmasının kurulması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: İmar Planlarında Serbest Olarak Belirlenmiş Bina Yüksekliklerinin Yeniden Belirlenmesine İlişkin Süreçlerin Bakanlık Tarafından Takip Edilmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bina yüksekliklerinin belirlenmediği imar planlarının bulunduğu, Bakanlığın, imar planlarındaki bina yüksekliklerini ilgili idareler tarafından belirlenip belirlemediğini takip etmediği ve imar planı değişikliği yapmak suretiyle bina yüksekliklerini belirlemediği tespit edilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Planların Hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine 14.02.2020 tarihli ve 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile eklenen paragraflarda; İmar planlarında bina yüksekliklerinin yençok: serbest olarak belirlenemeyeceği, mer’i imar planlarında yençok (yükseklik en çok) serbest olarak belirlenmiş yüksekliklerin; emsal değerde değişiklik yapılmaksızın çevredeki mevcut teşekküller ve siluet dikkate alınarak, imar planı değişiklikleri ve revizyonları yapılmak suretiyle belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
İlgili idareler tarafından belirlenmeyen yüksekliklerin Bakanlıkça belirleneceği, bu maliyetlerin döner sermaye işletmesi gelirlerinden karşılanacağı, oluşacak maliyetin %100 fazlasının ilgili idaresinden tahsil edileceği ve tahsil edilememesi durumunda 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun gereğince aktarılan paylarından kesilerek tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.
7221 sayılı Kanun’un “Yürürlük” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasının a bendinde yukarıdaki hükümlerin 01.07.2020 tarihinde yürürlüğe gireceği ifade edilmiştir.
Getirilen düzenleme ile İmar planlarında yençok: serbest olarak belirlenmiş bina yüksekliklerinin 01.07.2020 tarihine kadar ilgili idareleri tarafından belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yapılan incelemede, İmar planlarında serbest olarak yer alan bina yüksekliklerini belirlemeyen idareler olduğu görülmüştür. Bunun yanında, Bakanlık tarafından ilgili idarelerin imar planlarındaki bina yüksekliklerini belirleyip belirlemediğine ilişkin herhangi bir kontrol mekanizmasının kurulmadığı tespit edilmiştir.
Bakanlığın bu amaca ilişkin bir kontrol mekanizması kurmaması neticesinde, Bakanlık tarafından, yençok: serbest olarak imar planlarında yer alan yükseklikler için herhangi bir imar planı değişikliği yapılamamıştır.
3194 sayılı Kanun’un 8’inci maddesi ile Bakanlığa verilen yençok: serbest olarak belirlenmiş yüksekliklerin ilgili idaresi tarafından belirlenmemesi durumunda resen belirleme görevini yerine getirebilmesine olanak sağlayacak kontrol mekanizmasının kurularak, öncelikle imar planlarında yençok serbest olarak belirlenmiş yükseklikleri tespit edilmesi ve bu planlarda yapacağı değişiklik ile yüksekliklerin belirlemesi; bunun yanında, oluşacak maliyetlerin %100 fazlasının ilgili idaresinden tahsil edilmesi gerektiği düşünülmektedir.