ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyelerinin imar programına dahil olan alanlarda emlak vergisi tahsilatına ilişkin uygulamaların devam ettiğini ortaya koymuştur. Kamulaştırma süreci tamamlanana dek, emlak vergisinin alınmaması gerektiği yönündeki uygulama, 04.07.2019 tarihli 7181 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle geçersiz hale gelmiştir. İlgili düzenlemede, kamulaştırma yapılıncaya kadar emlak vergisinin durdurulması hükmü kaldırılmıştır. Bu durum, emlak vergisinin mükelleflerden tahsil edilmesi gerektiğini göstermektedir.

Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik, 10.07.2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Buna göre, 2019 yılı ikinci taksidinden itibaren emlak vergisi tahsilatlarının devam etmesi gerekmektedir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, bazı kamu idarelerinin bu değişikliği göz ardı ederek eski uygulamalara devam ettiği tespit edilmiştir. Bu durum, kamulaştırma sürecinin uzaması nedeniyle emlak vergisinin zamanında tahsil edilmemesine ve dolayısıyla mali kayıplara yol açmaktadır.

Sonuç olarak, imar programına alınan alanlarda kamulaştırma süreci tamamlanana kadar emlak vergisi tahsilatının durdurulması uygulaması, mevzuatta yapılan değişiklikler doğrultusunda sonlandırılmalı ve mükelleflerden vergi alınmaya devam edilmelidir.

BULGU: İmar Programı Kapsamına Alınan Alanlarda Emlak Vergisi Alınmasının Durdurulması Uygulamasına Devam Edilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İlçe sınırlarında olup imar programına alınan alanlarda, kamulaştırma yapılıncaya kadar değişen mevzuat gereği emlakın malikinden alınması gereken emlak vergisinin alınmadığı ve kamulaştırma yapılıncaya kadar emlak vergisi ödemelerinin durdurulması uygulamasına devam edildiği görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 13’üncü maddesi 04.07.2019 tarih ve 7181 sayılı Kanun’un 7’nci maddesi ile değiştirilmiştir. Buna göre değişiklik öncesinde ilgili maddede yer alan “İmar programına alınan alanlarda kamulaştırma yapılıncaya kadar emlak vergisi ödenmesi durdurulur. Kamulaştırmanın yapılması halinde durdurma tarihi ile kamulaştırma tarihi arasında tahakkuk edecek emlak vergisi, kamulaştırmayı yapan idare tarafından ödenir.” kısmı çıkarılmıştır.
Dolayısıyla yapılan değişiklik ile birlikte, imar programına alınan alanlarda kamulaştırma yapılıncaya kadar tahakkuk edecek emlak vergisinin durdurulmasına ilişkin hüküm kaldırıldığından, ilgili alanların emlak vergisinin mükelleflerden tahsil edilmesi gerekmektedir. Söz konusu değişiklik Resmi Gazete’de yayımlandığı 10.07.2019 tarihinde yürürlüğe girmiş olduğundan, emlak vergisinin 2019 yılı ikinci taksidinden başlayarak (bu taksit dahil) emlak vergisi mükelleflerden alınmaya devam edilmelidir.
Ancak, Belediyenin emlak vergisi gelirlerine ilişkin tarh, tahakkuk ve tahsilatların incelenmesi neticesinde, gerek İdare gerekse başka kamu idareleri tarafından imar programına alınan alanlarla ilgili olarak değişiklik öncesi uygulamaya devam edildiği görülmüştür. Kamulaştırma yapılıncaya kadar tahakkuk edecek emlak vergisinin, kamulaştırma sonrasında kamulaştırmayı yapan idareden tahsil edildiği, diğer bir ifade ile ilgili Kanun maddesinde yapılan değişikliğin göz ardı edildiği tespit edilmiştir. Uygulamayla tahsil edilecek emlak vergisinin kamulaştırma yapılıncaya kadar alınamamasına ve paranın zaman maliyetine katlanılmasına sebebiyet verilmektedir.
Sonuç olarak, İmar programına alınan alanların kamulaştırma yapılıncaya kadar tahakkuk edecek emlak vergisinin durdurulması uygulamasına mevzuatta yapılan değişiklik göz önüne alınarak son verilmesi ve ilgili mevzuatta belirtilen haliyle mükelleflerden vergi alınmaya devam edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.