|
ÖZET: İmar programlarının hazırlanmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, büyükşehir ilçe belediyesi, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 10. maddesine uygun olarak, imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde gerekli 5 yıllık imar programını oluşturamamıştır. Bu program, kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanların bildirilmesini ve kamu hizmet tesislerinin kamulaştırılması için gerekli bütçenin yıllık planlara eklenmesini sağlamalıdır.
Kanun, taşınmaz sahiplerinin haklarını korumak ve özel mülklerin tasarrufunu kısıtlayan durumların önüne geçmek amacıyla imar programlarının zamanında hazırlanmasını zorunlu kılmaktadır. İncelemeler, belediyenin çeşitli bölgeler için imar planları oluşturduğunu, ancak bu planların uygulanması için gereken 5 yıllık imar programlarının belirlenen süre içinde hazırlanmadığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak, belediyelerin imar programlarını oluşturma yükümlülüğü, kamu düzeninin sağlanması açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu nedenle, imar programlarının zamanında hazırlanması ve ilgili bildirimlerin yapılması gereklidir. |
BULGU: İmar Programlarının Hazırlanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin imar planına uygun olarak imar programının hazırlanmadığı görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “İmar Programları, Kamulaştırma ve Kısıtlılık Hali” başlıklı 10’uncu maddesine istinaden belediyeler; imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç 3 ay içinde, bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlamalıdırlar. Bu program içinde bulunan kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar, ilgili kamu kuruluşlarına bildirilmelidir. Beş yıllık imar programları sınırları içinde kalan alanlardaki kamu hizmet tesislerine tahsis edilmiş olan yerlerin bu program süresi içinde ilgili kamu kuruluşlarınca kamulaştırılması için gerekli ödenek, kamu kuruluşlarının yıllık bütçelerine konulmalıdır.
İmar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç üç ay içinde bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarının hazırlanması gerektiğinin Kanun ile kurala bağlandığı bu hükümlerle kanun koyucunun taşınmaz sahiplerinin haklarının sürüncemede bırakılan imar planlarıyla zarara uğramasının önüne geçmeyi ve özel mülk statüsünden çıkması planlanan ve bu niteliği itibarıyla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlar için haksız mali yükümlülüklere engel olmayı amaçladığı, bu nedenle imar planına alınan yerler için, plan tarihinden itibaren en geç üç ay içinde imar programının hazırlanması gerektiğini öngördüğü anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Belediyenin şehrin değişik kısımları için hazırlanmış imar planları bulunduğu görülmüştür. Fakat bu imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde planlara uygun olarak imar planlarını uygulamak üzere hazırlanması gereken 5 yıllık imar programlarının hazırlanmadığı görülmüştür.
Sonuç olarak, Kanun’un açık hükmü gereği belediyelerin imar programını yapıp yapmamak konusunda tercihinin bulunmadığı hususu göz önüne alınarak bu programların süresi içerisinde hazırlanması ve diğer bildirimlerin zamanında yapılması kamu düzeni açısından önem arz etmektedir.