ÖZET: İmar programlarının hazırlanmadığına dair 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin imar planlarına uygun bir program oluşturmadığını ortaya koymaktadır. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 10. maddesi gereğince, belediyelerin imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç üç ay içinde, bu planları uygulamak amacıyla beş yıllık imar programlarını hazırlamaları zorunludur. Bu programda yer alan kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar, ilgili kuruluşlara bildirilmelidir. Ayrıca, kamu hizmet tesislerine tahsis edilen alanların kamulaştırılması için gerekli ödeneklerin yıllık bütçelere eklenmesi gerekmektedir.

Yapılan denetimlerde, belediyenin çeşitli bölgeler için imar planları oluşturduğu ancak bu planların yürürlüğe girmesinden sonra gerekli beş yıllık imar programlarının hazırlanmadığı tespit edilmiştir. Kanun, taşınmaz sahiplerinin haklarının korunmasını ve özel mülk statüsündeki alanların haksız mali yükümlülüklere maruz kalmamasını hedeflemektedir. Bu nedenle, imar planlarına alınan alanlar için, plan tarihinden itibaren en geç üç ay içinde imar programlarının hazırlanması zorunludur.

Sonuç olarak, belediyelerin imar programlarını zamanında hazırlamaları ve gerekli bildirimleri yapmaları, kamu düzeninin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, hukuki ve idari sorunlara yol açabilir.

BULGU: İmar Programlarının Hazırlanmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin imar planına uygun olarak imar programının hazırlanmadığı görülmüştür.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun “İmar Programları, Kamulaştırma ve Kısıtlılık Hali” başlıklı 10’uncu maddesine istinaden belediyeler; imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç 3 ay içinde, bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlamalıdırlar. Bu program içinde bulunan kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar, ilgili kamu kuruluşlarına bildirilmelidir. Beş yıllık imar programları sınırları içinde kalan alanlardaki kamu hizmet tesislerine tahsis edilmiş olan yerlerin bu program süresi içinde ilgili kamu kuruluşlarınca kamulaştırılması için gerekli ödenek, kamu kuruluşlarının yıllık bütçelerine konulmalıdır.

İmar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç üç ay içinde bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarının hazırlanması gerektiğinin Kanun ile kurala bağlandığı bu hükümlerle kanun koyucunun taşınmaz sahiplerinin haklarının sürüncemede bırakılan imar planlarıyla zarara uğramasının önüne geçmeyi ve özel mülk statüsünden çıkması planlanan ve bu niteliği itibarıyla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlar için haksız mali yükümlülüklere engel olmayı amaçladığı, bu nedenle imar planına alınan yerler için, plan tarihinden itibaren en geç üç ay içinde imar programının hazırlanması gerektiğini öngördüğü anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, Belediyenin şehrin değişik kısımları için hazırlanmış imar planları bulunduğu görülmüştür. Fakat bu imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde planlara uygun olarak imar planlarını uygulamak üzere hazırlanması gereken 5 yıllık imar programlarının hazırlanmadığı görülmüştür.

Sonuç olarak, Kanun’un açık hükmü gereği belediyelerin imar programını yapıp yapmamak konusunda tercihinin bulunmadığı hususu göz önüne alınarak bu programların süresi içerisinde hazırlanması ve diğer bildirimlerin zamanında yapılması kamu düzeni açısından önem arz etmektedir.