|
ÖZET: İmar programlarının hazırlanmadığına dair bulgular, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 10. maddesi gereğince, belediyelerin imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç üç ay içinde, bu planları uygulamak amacıyla beş yıllık imar programlarını hazırlamaları zorunludur. Bu programlar, kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanların bildirilmesi ve kamulaştırma süreçlerinin düzenlenmesi açısından kritik bir öneme sahiptir.
Denetim raporları, ilgili belediyenin imar planlarına uygun olarak gerekli beş yıllık imar programlarını hazırlamadığını göstermektedir. Bu durum, kamulaştırmaların düzensiz bir şekilde gerçekleştirilmesine yol açmakta ve taşınmaz sahiplerinin haklarının ihlal edilmesine neden olmaktadır. İmar planlarının uygulanması için gerekli ödeneklerin yıllık bütçelere konulması gerektiği de vurgulanmıştır. Kamu idaresi, tespit edilen eksikliklerle ilgili gerekli adımların atılacağını belirtmiştir. Ancak, imar programlarının hazırlanması konusunda belediyenin bir tercih hakkı bulunmamaktadır; bu, yasal bir zorunluluk olarak kamu düzeni açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İmar Programlarının Hazırlanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin imar planına uygun olarak imar programının hazırlanmadığı görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “İmar Programları, Kamulaştırma ve Kısıtlılık Hali” başlıklı 10’uncu maddesine istinaden belediyeler; imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay içinde, bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlamalıdırlar. Bu program içinde bulunan kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar, ilgili kamu kuruluşlarına bildirilmelidir. Beş yıllık imar programları sınırları içinde kalan alanlardaki kamu hizmet tesislerine tahsis edilmiş olan yerlerin bu program süresi içinde ilgili kamu kuruluşlarınca kamulaştırılması için gerekli ödenek, kamu kuruluşlarının yıllık bütçelerine konulmalıdır.
İmar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç üç ay içinde bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarının hazırlanması gerektiğinin Kanun ile kurala bağlandığı bu hükümlerle Kanun koyucunun taşınmaz sahiplerinin haklarının sürüncemede bırakılan imar planlarıyla zarara uğramasının önüne geçmeyi ve özel mülk statüsünden çıkması planlanan ve bu niteliği itibarıyla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlar için haksız mali yükümlülüklere engel olmayı amaçladığı, bu nedenle imar planına alınan yerler için, plan tarihinden itibaren en geç üç ay içinde imar programının hazırlanması gerektiğini öngördüğü anlaşılmaktadır.
Belediyenin şehrin değişik kısımları için hazırlanmış imar planları bulunmaktadır.
Fakat bu imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde planlara uygun olarak imar planlarını uygulamak üzere hazırlanması gereken 5 yıllık imar programlarının hiçbirisinin geçmişten bu yana hazırlanmadığı, bu sebeple imar planlarının uygulamasında özellikle kamulaştırmaların düzensiz bir şekilde yapılmasına sebep olunduğu görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir.
İmar programını yapıp yapmamak konusunda Belediyenin tercihi bulunmamaktadır. Kanun’un açık hükmü gereği bu programların süresi içerisinde hazırlanması ve diğer bildirimlerin zamanında yapılması kamu düzeni açısında önem arz etmektedir.