|
ÖZET: Belediyenin imar planlarına uygun olarak gerekli imar programlarının hazırlanmadığı tespit edilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 10. maddesi gereğince, belediyelerin imar planlarının yürürlüğe girmesinin ardından en geç üç ay içinde, bu planları uygulamak amacıyla beş yıllık imar programları oluşturması zorunludur. Bu programda yer alan kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar, ilgili kurumlara bildirilmelidir. Ayrıca, kamu hizmet tesislerine tahsis edilen yerlerin kamulaştırılması için gerekli bütçenin, ilgili kamu kuruluşlarının yıllık bütçelerine eklenmesi gerekmektedir.
İmar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde beş yıllık imar programlarının hazırlanması, kanun koyucunun taşınmaz sahiplerinin haklarını koruma ve özel mülk statüsündeki taşınmazların tasarrufunu kısıtlayan haksız mali yükümlülükleri engelleme amacını taşımaktadır. Yapılan incelemelerde, belediyenin çeşitli bölgeler için imar planları mevcut olsa da, bu planların uygulanması için gerekli beş yıllık imar programlarının zamanında hazırlanmadığı ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, İmar Kanunu’nun açık hükümleri doğrultusunda, belediyelerin imar programlarını hazırlama yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu programların zamanında hazırlanması ve gerekli bildirimlerin yapılması, kamu düzeninin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İmar Programlarının Hazırlanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin imar planına uygun olarak imar programının hazırlanmadığı görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “İmar Programları, Kamulaştırma ve Kısıtlılık Hali” başlıklı 10’uncu maddesine istinaden belediyeler; imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç 3 ay içinde, bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlamalıdırlar. Bu program içinde bulunan kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar, ilgili kamu kuruluşlarına bildirilmelidir. Beş yıllık imar programları sınırları içinde kalan alanlardaki kamu hizmet tesislerine tahsis edilmiş olan yerlerin bu program süresi içinde ilgili kamu kuruluşlarınca kamulaştırılması için gerekli ödenek, kamu kuruluşlarının yıllık bütçelerine konulmalıdır.
İmar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç üç ay içinde bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarının hazırlanması gerektiğinin Kanun ile kurala bağlandığı bu hükümlerle kanun koyucunun taşınmaz sahiplerinin haklarının sürüncemede bırakılan imar planlarıyla zarara uğramasının önüne geçmeyi ve özel mülk statüsünden çıkması planlanan ve bu niteliği itibarıyla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlar için haksız mali yükümlülüklere engel olmayı amaçladığı, bu nedenle imar planına alınan yerler için, plan tarihinden itibaren en geç üç ay içinde imar programının hazırlanması gerektiğini öngördüğü anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Belediyenin şehrin değişik kısımları için hazırlanmış imar planları bulunduğu görülmüştür. Fakat bu imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde planlara uygun olarak imar planlarını uygulamak üzere hazırlanması gereken 5 yıllık imar programlarının hazırlanmadığı görülmüştür.
Sonuç olarak, Kanun’un açık hükmü gereği belediyelerin imar programını yapıp yapmamak konusunda tercihinin bulunmadığı hususu göz önüne alınarak bu programların süresi içerisinde hazırlanması ve diğer bildirimlerin zamanında yapılması kamu düzeni açısından önem arz etmektedir.