|
ÖZET: İmar programlarının mevzuatta belirtilen süre içerisinde hazırlanmadığı için, tasarrufu kısıtlanmış bina ve arsalara ilişkin emlak vergisinin 1/10 oranında uygulanmaya devam ettiği tespit edilmiştir. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 30. maddesi, tasarrufu kısıtlanan mülkler için emlak vergisinin, kısıtlamanın sürdüğü süre boyunca bu oranda tahsil edileceğini belirtmektedir. Ayrıca, bu durumun yönetmelik ve İmar Kanunu’ndaki ilgili maddelerle de desteklendiği görülmektedir.
İmar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç 3 ay içinde imar programlarının hazırlanması gerektiği, aksi takdirde emlak vergisi uygulamasının devam edeceği ifade edilmiştir. Mevzuat, imar planlarının kesinleştiği tarihten sonra, bu planlara ilişkin programların hazırlanmasına kadar geçecek süre için 1/10 oranında emlak vergisi tahsil edilmesini öngörmektedir. Ancak yapılan incelemeler, bu programların zamanında tamamlanmadığını ve dolayısıyla emlak vergisinin genel bir uygulama olarak sürdüğünü göstermiştir. Kamu İdaresi, gelecekte belirtilen hususlara uygun hareket edileceğini bildirmiştir. Bu bağlamda, imar programlarının zamanında hazırlanması ve emlak vergisi uygulamalarının mevzuata uygun hale getirilmesi, kamu idaresinin mali yükümlülüklerden kaçınması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İmar Programlarının Mevzuatta Öngörülen Süre Zarfında Hazırlanmaması Nedeniyle 1/10 Oranında Emlak Vergisi Uygulamasına Devam Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İmar programlarının mevzuatta öngörülen süre zarfında hazırlanmaması nedeniyle, tasarrufu kısıtlanmış bina ve arsalara ilişkin emlak vergisinin 1/10 oranında uygulanmaya devam edildiği görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 30’uncu maddesinde; kanunlar veya diğer mevzuatla tasarrufu kısıtlanan bina, arsa veya araziye ilişkin olarak emlak vergisinin, kısıtlamanın devam ettiği süre zarfında 1/10 oranında uygulanacağı belirtilmiştir.
Mezkûr Kanun’un ilgili hükmüne dayanılarak yürürlüğe konulan Tasarrufu Kısıtlanan Bina, Arsa ve Arazi Hakkında Yönetmelik’in 2’nci maddesinde ise, imar planlarında, resmi yapılara, tesislere ve okul, cami, yol, meydan, otopark, yeşil saha, çocuk bahçesi, pazar yeri, hal, mezbaha ve benzeri umumi hizmetlere ayrılmış olması sebebiyle üzerinde inşaat yapılmasına izin verilmeyen arsalar ile esaslı değişiklik ve ilaveler yapılmasına izin verilmeyen binaların tasarrufu kısıtlanmış sayılacağı; bu hallerde kısıtlı vergilemenin, imar planının kesinleştiği tarihi izleyen yılbaşından itibaren yapılacağı; kısıtlamanın, ilgili arsa veya binanın bulunduğu alan imar programına alınıncaya (imar programının kesinleştiği tarihe) kadar devam edeceği ifade edilmiştir.
Ayrıca, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 10’uncu maddesinde; imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç 3 ay içerisinde bu planları tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarının hazırlanacağı; aynı Kanun’un 13’üncü maddesinde ise imar planlarında umumi hizmetlere ayrılan yerlerden imar programına alınanlara ilişkin olarak emlak vergisi ödemesinin durdurulacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, imar planlarında umumi hizmete ayrılan ve dolayısı ile mevzuat gereği tasarrufu kısıtlanan bina ve arsalara ilişkin olarak emlak vergisi; imar planlarının kesinleştiği tarihi izleyen yılbaşından itibaren 1/10 oranında tahsil edilecek, imar planlarının tatbikine ilişkin imar programlarının hazırlanmasından itibaren ise emlak vergisi uygulaması durdurulacaktır. İmar programları ise ilgili imar planlarının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 3 ay içerisinde hazırlanacaktır. Dolayısı ile mevzuat 1/10 oranında emlak vergisi uygulamasını, imar planlarının kesinleşme tarihinden bu planlara ilişkin programların hazırlanmasına kadar geçecek 3 aylık dönem için öngörmüştür.
Yapılan incelemede, mevzuatta imar planlarının uygulanmasına ilişkin olarak 3 aylık zaman zarfında hazırlanması öngörülen imar programlarının tamamlanmadığı ve tasarrufu kısıtlanmış bina ve arsalara ilişkin olarak 1/10 oranında emlak vergisinin genel bir uygulama olarak devam ettirildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bundan sonra bulguda belirtilen hususlar doğrultusunda işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından herhangi bir mali külfetle karşılaşmaması için imar programlarının süresinde yapılması ve emlak vergisi uygulamasının mevzuatına uygun hale getirilmesi gerekmektedir.