|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılar için düzenlenen yapı tatil zabıtlarının uygulanmadığını ortaya koymuştur. İlgili mevzuat gereğince, ruhsat alınmadan inşaatına başlanan veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların tespiti durumunda, yapının mühürlenmesi ve inşaatın derhal durdurulması gerektiği belirtilmektedir. Yapı sahiplerinin, mühürleme tarihinden itibaren bir ay içinde yapısını ruhsata uygun hale getirmesi veya ruhsat alması zorunludur. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilmekte ve yapının yıkım kararı alınmaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, toplamda 352 adet yapı tatil zaptı düzenlendiği, bunlardan yalnızca 10’unun yıkım işleminin gerçekleştirildiği, 337 yapının ise yıkım işlemlerinin uygulanmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, yıkım işlemleri için gerekli ekipmanın yetersiz olduğunu ve ihalelere teklif veren olmadığını belirtmiş, ancak imara aykırılıkların devam ettiği anlaşılmaktadır. Bu durum, ileride ek mali külfetler ve telafisi mümkün olmayan zararlarla karşılaşılmasına yol açabilir. Sonuç olarak, ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı yapılarla ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanması, kamu idaresinin sorumluluğundadır. Bu tür yapıların yıkım işlemlerinin zamanında gerçekleştirilmesi, hem mali yükümlülüklerin önlenmesi hem de kamu güvenliğinin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İmara Aykırı Yapılara İlişkin Encümen Kararlarının Uygulanmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılar için düzenlenen yapı tatil zabıtlarına ilişkin mevzuatta öngörülen süre içerisinde ruhsat alınmayan veya ruhsata uygun hale getirilmeyen yapılara yönelik encümen kararlarının yerine getirilmediği, imara aykırılığın giderilmemesi halinde ek mali külfetlerin doğabileceği anlaşılmıştır.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Ruhsatsız Veya Ruhsat Ve Eklerine Aykırı Olarak Başlanan Yapılar” başlıklı 32’nci maddesinde, ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine veya ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespitinin yapılacağı, yapının mühürlenerek inşaatın derhal durdurulacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı maddenin devamında; durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılacağı, bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibinin, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak mührün kaldırılmasını isteyeceği, aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mührün kaldırılarak inşaatın devamına izin verileceği ifade edilmiştir.
Aksi durumda ruhsatın iptal edileceği, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan binaların, belediye encümeni kararını müteakip belediye tarafından yıktırılacağı ve masrafının yapı sahibinden tahsil edileceği, yapı tatil tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde yapı sahibi tarafından yapının ruhsata uygun hale getirilmediğinin veya ruhsat alınmadığının ilgili idaresince tespit edilmesine rağmen iki ay içinde hakkında yıkım kararı alınmayan yapılar ile hakkında yıkım kararı alınmış olmasına rağmen altı ay içinde ilgili idaresince yıkılmayan yapıların, yıkım maliyetleri döner sermaye işletmesi gelirlerinden karşılanmak üzere Bakanlıkça yıkılabileceği veya yıktırılabileceği, bu durumda yıkım maliyetlerinin %100 fazlası ile ilgili idareden tahsil edileceği, ilgili idarenin ödememesi durumunda 5779 sayılı Kanun gereğince aktarılan paylarından kesilerek tahsil olunacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılara ilişkin düzenlenen 352 adet yapı tatil zaptının bulunduğu, bunlardan 5 adedi için yapı sahibi tarafından yürütmeyi durdurma kararı alındığı, 10 adedi için yıkım işleminin uygulandığı ancak kalan 337 adet yapı için ise yıkım işlemin uygulanmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında Belediye tarafından gerçekleştirilecek yıkımlara ilişkin ekipmanların yeterli olmadığı yıkım kararı alınan ruhsatsız yapılar ile ilgili çıkılan ihalede teklif veren istekli olmadığından ihalenin olumsuz sonuçlandığı, gerekli çalışmaların yapılmakta olduğu, iş ve işlemlerin yerine getirilmesi için eksikliklerin giderileceği ifade edilmişse de halihazırda imara aykırılıkların devam ettiği anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak, yıkım kararı alınan ruhsatsız ya da ruhsat eklerine aykırı yapılara ilişkin gerek ek mali külfet gerekse ileride telafisi mümkün olmayan zararlar ile karşılaşılmaması için mevzuat hükümleri çerçevesinde gereğinin yapılması gerekmektedir.