|
ÖZET: İmha edilecek stok ve hurdaya ayırma işlemleri sırasında, elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabına gerekli kayıtların yapılmadığı belirlenmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, son kullanma tarihleri geçmiş olan stokların hurdaya ayrılması sürecinde, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na gerekli kayıtların eksik olduğu tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, bu hesapların kullanımını ve kayıt işlemlerini detaylı bir şekilde tanımlamaktadır.
Yönetmelik gereğince, kullanılma olanağını yitiren stoklar ve maddi duran varlıkların hurdaya ayrılması sırasında, bu varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden ilgili hesaplara doğru şekilde borç ve alacak kaydı yapılması zorunludur. Ancak mevcut uygulamada, bu işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği ve bu durumun 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı’nın eksik görünmesine neden olduğu tespit edilmiştir. Kamu idaresinin cevabında, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından alt birimlere konuyla ilgili bilgilendirmelerin yapıldığı belirtilmiştir. Bu bağlamda, elden çıkarılacak stokların hurdaya ayrılması işlemlerinde, ilgili varlıkların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’na kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: İmha Edilecek Stok ve Hurdaya Ayırma İşlemlerinde Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına Gerekli Kayıtların Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Son kullanma tarihleri geçmiş stokların hurdaya ayırma işlemlerinde 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına gerekli kayıtların yapılmadığı tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 294 Elden çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı “Hesabın niteliği” başlıklı 249’uncu maddesinde; elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabının, çeşitli nedenlerle işletmede kullanılma ve satış olanaklarını yitiren stoklar ile maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı, hesabın işleyişine ilişkin 250’inci maddesinde ise; işletmede kullanılma niteliğini kaybeden ilk madde ve malzemelerle fiziki nedenlerle bozulduğu için işletmenin müşterilerine sunamayacağı mamul ve ticari mallar ile kullanımdan kaldırılan maddi duran varlıklar tasfiye edilinceye kadar bu hesaba borç, ilgili stok ve maddi duran hesaplarına alacak, birikmiş amortismanları da 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü karşılığı Hesabına borç, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedileceği, belirtilmiştir.
Yönetmelik hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, son kullanma tarihi geçmiş stoklar ve kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların hurdaya ayırma işlemlerinde, kullanılma olanağını yitiren stok ve maddi duran varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç, ilgili stok ve maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarının da 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Bu işlemler mevzuata uygun olarak yapılmadığından ilgili varlık hesabı ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının olması gerekenden fazla, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı olması gerekenden eksik görünmesine yol açtığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünce alt birimlere konuyla ilgili bildirimlerin yapıldığı belirtilmiştir.
Buna göre, elden çıkarılacak stokların hurdaya ayırma işlemlerinde ilgili varlıkların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.