|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin ticari faaliyetleri kapsamında mal ve hizmet alımlarında ödenen katma değer vergisinin (KDV) 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı’na kaydedilmediği ve doğrudan gelir veya gider olarak işlendiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür KDV ödemelerinin indirim konusu yapılması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak alınan mal ve hizmetler için ödenen KDV’nin gider olarak kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Denetim sırasında, Atatürk Kültür Merkezi ve Mustafa Baysan Erkek Öğrenci Yurduna ilişkin mal ve hizmet alımlarında ödenen KDV’nin 191 Hesabı’na kaydedilmediği, buna karşın Atatürk Kültür Merkezi’nden yapılan satışlarda tahsil edilen KDV’nin 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı’na kaydedildiği, ancak Mustafa Baysan Erkek Öğrenci Yurduna ilişkin satışlarda bu kaydın yapılmadığı belirlenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, satın alınan mal ve hizmetlere ait KDV’nin 191 Hesap’a borç, satılan mal ve hizmetlere ait KDV’nin ise 391 Hesap’a alacak olarak kaydedilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır. Bu durum, mali kayıtların doğru bir şekilde tutulması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İndirilecek ve Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesaplarının Kullanılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından ticari faaliyet kapsamında mal ve hizmet satın alınması sırasında satıcılara ödenen katma değer vergisinin 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı’na, mal ve hizmet satılması sırasında tahsil etmiş olduğu katma değer vergisinin ise 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı’na kaydedilmeyip doğrudan gelir veya gider yazıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 153’üncü maddesinde; hesabın mal ve hizmetin satın alınması sırasında satıcılara ödenen veya borçlanılan ve kurum açısından indirim hakkı doğuran katma değer vergisinin izlenmesi için kullanılacağı, mahalli idarelerin, bir bedel karşılığı satmak üzere ürettikleri mal veya hizmetin üretim girdisi olarak satın aldıkları mal veya hizmetlere ilişkin olarak ödemiş oldukları katma değer vergisini indirim konusu yapacakları, bunun dışında kurumun satışa konu olmayan kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak kullanmak veya tüketmek üzere satın aldığı mal veya hizmetler için ödenen katma değer vergisinin indirim konusu yapılamayacağı ve bu tutarların ilgili gider hesabı veya varlık hesabına yapılacak muhasebe kaydında maliyet bedeline ilave edileceği, “Hesabın İşleyişi” başlıklı 154’üncü maddesinde ise 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı’na ilişkin borç ve alacak kayıtlarının nasıl yapılacağı ifade edilmiş olup bu doğrultuda Kamu İdaresinin ticari faaliyet kapsamında mal ve hizmet satın alması sırasında satıcılara ödenen katma değer vergisinin 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı’na kaydedilmesi, bunun dışındakilerin gider yazılması gerektiği ifade edilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 293’üncü maddesinde ise; hesabın teslim edilen mal veya ifa edilen hizmetler üzerinden hesaplanan katma değer vergisi tutarları ile bu tutarlardan mahsup edilen ve ödenen tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede,
-Kamu İdaresine ait Atatürk Kültür Merkezi ve Mustafa Baysan Erkek Öğrenci Yurduna ilişkin gerçekleştirilen mal ve hizmet alım işlemlerinde katma değer vergisinin ödendiği ancak söz konusu vergi ödemelerinin 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı’na kaydedilmediği,
-Atatürk Kültür Merkezine ilişkin gerçekleştirilen mal ve hizmet satış işlemlerind e tahsil edilen katma değer vergisinin 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı’na kaydedildiği ancak Mustafa Baysan Erkek Öğrenci Yurduna ilişkin gerçekleştirilen mal ve hizmet satış işlemlerinde tahsil edilen katma değer vergisinin 2022 yılı hesap döneminin dokuzuncu ayına (Eylül) kadar 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı’na kaydedilmediği,
tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere Kamu İdaresine ait Atatürk Kültür Merkezi ve Mustafa Baysan Erkek Öğrenci Yurduna ilişkin satın alınan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı’na borç, satılan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin ise 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı’na alacak olarak kaydedilmesi gerekmektedir.