|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin iktisadi faaliyetleri çerçevesinde gerçekleştirdiği harcamalarda katma değer vergisinin (KDV) yanlış bir şekilde muhasebeleştirildiğini ortaya koymuştur. Belediyenin, ödediği KDV’yi 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı yerine 630 Faaliyet Giderleri Hesabı veya ilgili varlık hesabında kaydettiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 153. maddesi, bu hesabın mal ve hizmet alımlarında ödenen KDV’nin izlenmesi için kullanılması gerektiğini belirtmektedir.
Yönetmelik, katma değer vergisinin yalnızca belirli koşullarda indirim konusu yapılabileceğini vurgulamaktadır. Belediyeler, kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak satın aldıkları mal ve hizmetler için ödedikleri KDV’yi indirim konusu yapamazken, iktisadi faaliyetler çerçevesinde gerçekleştirdikleri harcamalarda bu vergiyi indirim konusu yapmaları gerekmektedir. Ancak, gündüz bakım evi ve eğitim hizmetleri gibi iktisadi faaliyetler için yüklenilen KDV’nin giderleştirilmesi, 630 Giderler Hesabı’nın beklenenden yüksek görünmesine yol açmıştır. Sonuç olarak, ilgili mevzuat hükümleri gereği, üretim girdisi olarak yapılan harcamalara ait KDV’nin 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı’nda muhasebeleştirilmesi gerektiği belirlenmiştir. Bu durum, belediyenin mali tablolarında doğru bir yansıtma sağlanması açısından kritik öneme sahiptir. |
BULGU: İndirim Konusu Yapılması Gereken Katma Değer Vergisinin İlgili Hesapta Muhasebeleştirilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin iktisadi faaliyet çerçevesinde yürüttüğü hizmetlere ilişkin harcamalar kapsamında ödediği katma değer vergisini, 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı yerine 630 Faaliyet Giderleri Hesabı veya ilgili varlık hesabında muhasebeleştirdiği görülmüştür.
27.05.2016 tarih ve 29724 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 153’üncü maddesinde “Bu hesap, mal ve hizmetin satın alınması sırasında satıcılara ödenen veya borçlanılan ve kurum açısından indirim hakkı doğuran katma değer vergisinin izlenmesi için kullanılır. Mahalli idareler, bir bedel karşılığı satmak üzere ürettikleri mal veya hizmetin üretim girdisi olarak satın aldıkları mal veya hizmetlere ilişkin olarak ödemiş oldukları katma değer vergisini indirim konusu yaparlar. Bunun dışında kurumun satışa konu olmayan kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak kullanmak veya tüketmek üzere satın alınmış mal veya hizmet için ödenen katma değer vergisi indirim konusu yapılmaz ve bu tutarlar ilgili gider hesabı veya varlık hesabına yapılacak muhasebe kaydında maliyet bedeline ilave edilir.” hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın İşleyişi” başlıklı 154’üncü maddesinde ise “Kurumların katma değer vergisi tahsilatı yaptıkları faaliyetleri ile ilgili mal ve hizmet alımları nedeniyle yapılan giderin, katma değer vergisi hariç tutarı 630 Giderler Hesabı’na veya aktifleştirilecek bir unsur ise ilgili hesaba borç, indirilecek katma değer vergisi tutarı bu hesaba borç, kesintiler 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar veya ilgili diğer hesaplara alacak, ödenecek tutar 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı’na alacak; diğer taraftan Katma değer vergisi dâhil tutar 830 Bütçe Giderleri Hesabı’na borç, 835 Gider Yansıtma Hesabı’na alacak kaydedilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Belediyeler kuruluş amacına uygun teslim ve hizmetleri ile ilgili olan işlemler dolayısıyla yüklendikleri katma değer vergisini indirim konusu yapamayacaklardır. Ancak iktisadi faaliyet çerçevesinde yürüttüğü hizmetlere ilişkin yaptığı harcamalar için yüklendikleri katma değer vergisini indirim konusu yapmaları gerekmektedir.
Kamu İdaresinin iktisadi faaliyete konu olan gündüz bakım evi ve eğitim hizmetlerinde üretim girdisi olarak yaptığı harcamalar için yüklenilen katma değer vergisinin indirim konusu yapılmayarak giderleştirildiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla Faaliyet Sonuçları Tablosunda 630 Giderler Hesabı’nın olması gerekenden daha yüksek görünmesine neden olunmuştur.
Üretim girdisi olarak yapılan harcamalara ait katma değer vergisinin yukarıda anılan mevzuat hükümleri gereğince 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı’nda muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.