ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin indirim konusu yapılması gereken katma değer vergisi (KDV) tutarları, 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi hesabında muhasebeleştirilmemiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 153 ve 154. maddeleri, bu hesabın işleyişini belirlemekte olup, üretim girdisi olarak alınan mal veya hizmetler için ödenen KDV’nin indirim konusu yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak, kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak yapılan alımlarda ödenen KDV indirim konusu olamamaktadır.

İdare bünyesindeki çocuk gündüz bakımevi ve yat limanı gibi gelir getirici birimler, bedel karşılığı hizmet üretmekte ve bu hizmetlerin üretimi için mal ve hizmet alımları gerçekleştirmektedir. Mevzuat gereği, bu birimlerin mal ve hizmet alımlarında ödenen KDV’nin 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemeler, bu KDV tutarlarının 191 hesabında değil, 630 Giderler Hesabında kaydedildiğini ortaya koymuştur. Bu durum, 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı’nın eksik, 630 Giderler Hesabı’nın ise fazla görünmesine yol açmaktadır.

Sonuç olarak, İdarenin KDV yükümlülükleri ve giderlerinin mali tablolarda doğru bir şekilde raporlanabilmesi için, bedel karşılığı satılmak üzere üretilen mal ve hizmetlerin üretim girdileri için ödenen KDV’nin 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabında izlenmesi önem arz etmektedir.

BULGU: İndirim Konusu Yapılması Gereken KDV’nin İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabında Muhasebeleştirilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından indirim konusu yapılması gereken katma değer vergisi tutarlarının 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi hesabında muhasebeleştirilmediği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 153 ve 154’üncü maddesinde, 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabının niteliği ve işleyişi düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemelere göre, bir bedel karşılığı satmak üzere üretilen mal veya hizmetin üretim girdisi olarak satın alınan mal veya hizmete ilişkin olarak ödenen Katma Değer Vergisi indirim konusu yapılarak bu hesaba kaydedilecektir.

Bunun dışında kurumun satışa konu olmayan kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak kullanmak veya tüketmek üzere satın alınan mal veya hizmet için ödenen Katma Değer Vergisi indirim konusu yapılamayacaktır.

İdare bünyesinde faaliyet gösteren çocuk gündüz bakımevi ve yat limanı gibi birimler, bedel karşılığı satmak üzere hizmet üretmekte, bu hizmetlerin üretimi için ise yine mal ve hizmet alımlarında bulunmaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ışığında, gelir getirici birimlerin mal ve hizmet üretimlerine yönelik yapılan alımlara ilişkin olarak ödenen katma değer vergisinin indirim konusu yapılması ve 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi hesabında takip edilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, Belediye bünyesindeki gelir getirici birimlerin faaliyet alanları ile ilgili olarak yapılan alımlarda ödenen KDV tutarlarının 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabında takip edilmediği, bunun yerine 630 Giderler Hesabına alınarak doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir. Söz konusu uygulama, 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı’nın olması gerekenden az, 630 Giderler Hesabının ise aynı tutarda fazla görünmesine neden olmaktadır.

Sonuç olarak, İdarenin KDV yükümlülükleri ve giderlerine ilişkin bilginin tam ve güvenilir olarak mali tablolarda raporlanmasını teminen bir bedel karşılığı satılmak üzere üretilen mal veya hizmetlerin üretim girdileri için ödenen KDV’nin 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabında izlenmesi gerekmektedir.