ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, indirimli bina vergisi uygulamasından yararlanma şartlarını taşımayan kişilerin bu haktan faydalandığını ortaya koymuştur. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 1. maddesi, Türkiye sınırları içindeki binaların bina vergisine tabi olduğunu belirtirken, 8. maddesi, belirli koşulları sağlayan kişilerin vergi oranlarını sıfıra indirme yetkisini Cumhurbaşkanına vermektedir. Bu kapsamda, 2006 yılında çıkarılan Bakanlar Kurulu Kararı ile belirli gruplara ait meskenlerin vergi oranları sıfıra indirilmiştir.

Yayımlanan 38 Seri No’lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği, gelir durumu değişen mükelleflerin belediyeye bildirimde bulunmalarını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, sosyal güvenlik kurumlarından aylık alanların başka gelirleri olması durumunda indirimli vergi oranının uygulanmayacağı da belirtilmiştir. 44 Seri No’lu Tebliğ, indirimli vergi oranından haksız yere yararlananların cezalı vergi ödemesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Milas ilçesinde yapılan incelemelerde, indirimli bina vergisi uygulamasından yararlanan 1.229 kişiden 673’ü arasında, 50 kişinin sosyal güvenlik kapsamında çalıştığı tespit edilmiştir. Bu durum, gelir kaybını önlemek amacıyla indirimli bina vergisi uygulamasının sona erdirilmesi gerektiğini göstermektedir.

BULGU: İndirimli Bina Vergisi Uygulamasından Şartları Taşımayan Kişilerin Yararlandırılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İndirimli bina vergisi oranından yararlanma şartlarını taşımayan kişilerin bu uygulamadan yararlandıkları görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde; Türkiye sınırları içinde bulunan binaların bu Kanun hükümlerine göre bina vergisine tabi olduğu, 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında ise Cumhurbaşkanı’nın, kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2’yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dahil) halinde, bu meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.
Anılan hükmün verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan 20/12/2006 tarihli ve 2006/11450 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile mezkur 8’inci madde kapsamındaki kişilerin meskenlerine ait bina vergisi oranı 2007 yılı ve müteakip yıllar için sıfıra indirilmiştir.
Konu hakkında yayımlanan 38 Seri No’lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği’nde; hiçbir geliri olmadığını beyan eden mükelleflerin daha sonradan gelir elde etmeleri veya ikinci bir meskene sahip olmaları halinde, bu durumun belediyeye bildirilmesi zorunlu tutulmuştur.
Aynı Tebliğ’de Sosyal güvenlik kurumlarından emekli, dul, yetim, ölüm ve maluliyet aylığı alanların, bu aylıkları dışında başka gelirlerinin bulunması halinde, bunlara ait meskene indirimli vergi oranının (sıfır) uygulanmayacağı belirtilmiştir.
44 Seri No’lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği’nde; indirimli vergi oranından yararlanma şartlarını taşımadığı halde, gerçek dışı taahhütte bulunmak suretiyle indirimli vergi oranından yararlanan mükellefler ile durumunda meydana gelen değişikliği bildirmeyen mükelleflerden alınması gereken verginin cezalı olarak ve gecikme faizi ile birlikte alınacağı belirtilmiştir.
57 Seri No’lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği’nde; emlak vergisi işlemlerinde mükellefler tarafından bildirilen hususların teyidinin, mükelleflerden belge istenmeden ilgili kurum ve kuruluşlardan yapılması gerektiği, gerek duyulması halinde bildirimlerin kontrolü amacıyla bildirime konu taşınmazlarda yoklama ve tespit yapılabileceği düzenlenmiştir.
Milas ilçesinde indirimli (sıfır) bina vergisinden faydalanan kişilere ilişkin yapılan incelemede, hiçbir geliri olmadığını veya Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan alınan aylık dışında geliri olmadığını beyan eden 1.229 kişi arasından örnek olarak seçilen 673 kişiden 50’sinin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4/a, 4/b veya 4/c bentleri kapsamında çalıştıkları tespit edilmiştir.
Gelir kaybına neden olunmaması için ilgililer hakkında indirimli (sıfır) bina vergisi uygulamasının sonlandırılması gerekmektedir.