ÖZET: İndirimli emlak vergisi uygulamalarından faydalanan mükelleflerin, bu indirim şartlarını sürdürüp sürdürmediği konusunda yeterli bir kontrol mekanizmasının bulunmadığı tespit edilmiştir. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 8’inci maddesi, belirli şartları taşıyan mükelleflere vergi oranlarını sıfıra kadar indirme yetkisi tanımaktadır. Ancak, bu indirimlerden yararlanan kişilerin durumlarının düzenli olarak denetlenmediği anlaşılmaktadır.

57 seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği, mükelleflerin beyanlarının doğruluğunun ilgili kurum ve kuruluşlardan belge talep edilmeden teyit edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Belediyelerin, mükelleflerin kimlik bilgilerini ve sosyal güvenlik durumlarını elektronik ortamda kontrol edebilmesi mümkünken, bu denetimlerin etkin bir şekilde yapılmadığı ortaya çıkmıştır.

Denetim bulguları doğrultusunda, belediye yönetimi, indirimli emlak vergisi uygulamalarından yararlanan mükelleflerin şartlarının düzenli olarak kontrol edilmesine yönelik çalışmalar başlatacağını ifade etmiştir. Bu bağlamda, ilgili diğer kurumlardan bilgi alınarak, mükelleflerin durumlarının belirli aralıklarla gözden geçirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: İndirimli Emlak Vergisi Hükümlerinden Yararlanan Mükelleflerin Takibine Yönelik Kontrol Mekanizmasının Olmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İndirimli emlak vergisi hükümlerinden yararlanan mükelleflerin, söz konusu indirim şartlarını koruduğunun idare tarafından kontrol edilmediği ve bu kontrollerin etkin yapılmasına yönelik bir takip mekanizmasının bulunmadığı görülmüştür.

1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Nispet” başlıklı 8’inci maddesinde; Cumhurbaşkanı’nın, kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 metrekareyi geçmeyen tek meskeni olması halinde, bu meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkili olduğu belirtilmiştir.

Anılan hükmün verdiği yetkiye dayanılarak muhtelif tarihlerde çıkarılan Bakanlar Kurulu kararları ile 1999-2006 yılları için, 2006/11450 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile de 2007 ve müteakip yıllar için yukarıda bahsedilen durumlarda bina vergisi oranının sıfır olarak uygulanacağı belirlenmiştir.

57 seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği’nde emlak vergisi işlemlerinde mükellefler tarafından bildirilen hususların teyidinin, mükelleflerden belge istenmeden ilgili kurum ve kuruluşlardan yapılması gerektiği, bu bağlamda belediyelerce, mükelleflere ait kimlik bilgilerinin İçişleri Bakanlığı Kimlik Paylaşım Sistemi, tapu kayıtlarının tapu ve kadastro bilgi sisteminden alınabileceği, mükelleflerin şehit, gazi, dul, yetim ve emekli olduklarına ilişkin bilgilerin ise Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’ndan elektronik ortamda sağlanacağı belirtilmiş, gerek duyulması halinde bildirimlerin kontrolü amacıyla bildirime konu taşınmazlarda yoklama ve tespit yapılabileceği düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, indirimli emlak vergisinden faydalanan kişilere ilişkin yukarıda yer verilen şartların ilk beyan tarihlerinden itibaren devam edip etmediğinin kontrol edilmediği görülmüştür.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve Belediye sınırları içerisinde indirimli emlak vergisi hükümlerinden yararlanan mükelleflerin söz konusu şartları koruyup korumadığının etkin bir şekilde takibine yönelik çalışmaların başlatılacağı belirtilmiştir.

Sonuç olarak, indirimli emlak vergisi hükümlerinden yararlanan mükelleflerin, söz konusu indirim şartlarının devam edip etmediğinin, ilgili diğer kurumlardan da bilgi alınmak suretiyle, belirli zaman aralıklarında kontrol edilmesi gerekmektedir.