|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin indirimli emlak vergisi uygulamasında gerekli kontrollerin eksik olduğunu ortaya koymuştur. Bu durum, indirim şartlarını taşımayan 24 mükellefin, indirimli vergi oranından yararlanmasına neden olmuştur. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nda belirtilen muafiyet ve istisna hükümleri, yalnızca belirli şartları karşılayan mükelleflere uygulanmaktadır. Cumhurbaşkanı, belirli koşullar altında, gelirleri yalnızca sosyal güvenlik kurumlarından elde edilenlerle sınırlı olan ve tek meskene sahip olan kişilerin vergi oranlarını sıfıra indirme yetkisine sahiptir.
Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği’ne göre, indirimli vergi oranından yararlanmak isteyen mükelleflerin, gelir vergisine tabi herhangi bir gelir elde etmemesi ve değişiklikleri ilgili belediyeye bildirmesi gerekmektedir. Ayrıca, gerçek dışı taahhütlerde bulunan mükelleflerden alınacak vergilerin cezalı ve gecikme faizi ile tahsil edileceği belirtilmiştir. 2011 tarihli düzenlemeler, mükelleflerin beyanlarının doğruluğunu kontrol etmek için kamu idaresinin Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan elektronik ortamda bilgi almasını öngörmektedir. Denetim sonuçları, indirimli bina vergisinden yararlanan 722 mükelleften 23’ünün aktif sigortalı olduğunu ve birinin vefat ettiğini göstermektedir. Bu bulgular, indirim şartlarının düzenli aralıklarla gözden geçirilmesi ve muafiyet kapsamı dışına çıkan mükellefler için gerekli tahakkuk işlemlerinin yapılmasının önemini vurgulamaktadır. |
BULGU: İndirimli Emlak Vergisi Uygulamasından Şartları Taşımayan Kişilerin Yararlandırılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından indirimli bina vergisinden yararlanan mükelleflere ilişkin gerekli kontrollerin yapılmaması nedeniyle indirim kapsamında olmayan 24 mükellefin bu indirimden yararlandığı görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun Birinci Kısmı’nın İkinci Bölümü’nde muafiyet ve istisna hükümlerine yer verilmiştir. Bu bölümde yer alan daimi ve geçici muafiyetlerin dışında Kanun’un “Nispet” başlıklı 8’inci maddesinde; Cumhurbaşkanı’nın, kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2’yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dahil) halinde bu meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkili olduğu, bu hükmün yukarıda sayılanların tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da uygulanacağı, belirtilerek belli şart ve durumda olanlar için vergi oranlarının Cumhurbaşkanı Kararı ile sıfıra kadar indirilebileceği düzenlenmiştir.
Anılan hükmün verdiği yetkiye dayanılarak 2006/11450 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 2007 ve müteakip yıllar için yukarıda bahsedilen durumlarda bina vergisi oranının sıfır olarak uygulanacağı belirlenmiştir.
12.05.2005 tarihli ve 25813 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 44 seri numaralı Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği’ne göre; hiçbir geliri olmadığını taahhüt eden mükelleflerin, indirimli vergi oranından yararlanabilmeleri için, gelir vergisine tabi hizmet karşılığı elde edilen herhangi bir gelirinin olmaması; mükelleflerin, bu türden bir gelir elde etmeleri veya ikinci bir meskene sahip olmaları halinde ise bu değişikliği mükellefiyetlerinin bulunduğu belediyeye bildirmesi gerekmektedir. Ayrıca söz konusu Tebliğ’de indirimli vergi oranından yararlanma şartlarını taşımadığı halde, gerçek dışı taahhütte bulunarak indirimli vergi oranından yararlanan mükellefler ile durumunda meydana gelen değişikliği bildirmeyen mükelleflerden alınması gereken verginin, cezalı olarak ve gecikme faizi ile birlikte alınacağı düzenlenmiştir.
27.07.2011 tarihli ve 28007 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 57 seri numaralı Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği’nde ise; emlak vergisi mükelleflerinden emlak vergisi bildirimi dışında bir belge talep edilmeyeceği; emlak vergisi işlemlerinde mükellefler tarafından bildirilen hususların teyidinin, mükelleflerden belge istenmeden kamu idaresince ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından elektronik ortamda yapılması gerektiği belirtilmiştir.
Söz konusu düzenlemelerle, mükelleflerin kolay ve hızlı bir şekilde kanuni haktan yararlanması ve mükelleflere külfet doğuracak taleplerde bulunulmaması gerektiği ortaya konulmaktadır. Ancak indirimden yararlanan kişilerin beyanlarının doğruluğunu ve indirim şartlarını taşıyıp taşımadıklarını teyit etmek amacıyla, etkin bir mekanizmanın kurulması; emlak vergisi gelir kaybının önlenmesine ve gerçek dışı taahhütte bulunan mükelleflerden alınması gereken verginin, cezalı ve gecikme faizi ile birlikte alınmasına imkân sağlayacaktır.
Yapılan incelemede indirimli bina vergisinden yararlanan 722 mükelleften 23’ünün sosyal güvenlik kayıtlarında aktif sigortalılıklarının bulunduğu, 1’inin ise vefat ettiği tespit edilmiştir.
İndirimli bina vergisinden yararlanan mükelleflere ilişkin olarak gerekli şartların kaybedilip kaybedilmediğinin belirli dönemler itibarıyla incelenmesi ve muafiyet kapsamı dışına çıkan kişilere ilişkin tahakkuk işlemlerinin yapılması gerekmektedir.