|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin inşaat sigortası poliçelerinde bazı risk kalemlerinde yüksek muafiyet oranları belirlendiğini ve teminat sürelerinin iş artışına göre güncellenmediğini ortaya koymuştur. İdare tarafından gerçekleştirilen yapım işlerinde, yüklenicilerin yaptırdığı bütün riskler (All risk) sigortalarında, muafiyet oranlarının %2’yi aştığı tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne göre, tüm riskler için uygulanabilecek maksimum muafiyet oranı %2 olarak belirlenmiştir. Ancak yapılan incelemelerde, deprem, yangın ve hırsızlık gibi risklerde %10, kazık iksa ankraj işlerinde ise %20 muafiyet uygulandığı görülmüştür. Bu durum, yüklenicinin karşılaşabileceği riskleri artırmakta ve sorumluluğunu etkilememektedir.
Ayrıca, inşaat sigortası poliçelerinin iş artışları nedeniyle güncellenmediği tespit edilmiştir. Genel Şartname’ye göre, sigorta bedellerinin işin hakediş tutarları ve piyasa rayiçlerine göre hesaplanması gerekmektedir. İş artışları durumunda, poliçenin sigorta bedelinin artırılması ve süresinin uzatılması zorunludur. Denetim bulguları doğrultusunda, idare, muafiyet oranlarının %2’yi geçmemesi ve iş artışlarında poliçelerin güncellenmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu durum, inşaat sigortası uygulamalarında dikkat edilmesi gereken önemli bir husustur. |
BULGU: İnşaat Sigortası Poliçesinde (All Risk) Bazı Risk Kalemlerinde Muafiyet Oranlarının Yüksek Belirlenmesi ve Teminat Sürelerinin İş Artışına Göre Güncellenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
A) Bütün Riskler Sigortasında Bazı Risk Kalemlerinde Muafiyet Oranlarının Yüksek Belirlenmesi
İdare tarafından yaptırılan yapım işlerinde, yükleniciler tarafından yaptırılan bütün riskler (All risk) sigortalarında bazı risk kalemlerine %2’den fazla muafiyet uygulandığı görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması başlıklı” 9’uncu maddesinin 1’inci fıkrasına göre; Yüklenici, işyerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu yapım işinin korunmasından 43’üncü madde hükümleri dikkate alınmak şartı ile işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar sorumludur. Bu sebeple yüklenici, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 9’uncu maddesi hükümleri dahilinde; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.
Aynı maddenin 3’üncü fıkrasına göre ise; Tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranı azami %2’dir.
Buna göre muafiyet açısından uygulanabilecek azami oranın %2 olması gerekmektedir. Yapılan incelemede, idarenin yapım işlerine ait sigorta poliçelerinde deprem, diğer tabiat olayları, diğer hasarlar, yangın, hırsızlık, üçüncü şahıs maddi hasarları ile bakım devresi hasarlarında %10 ve kazık iksa ankraj işleri hasarlarına %20 muafiyet uygulanacağı belirlenmiştir.
Sigorta poliçesinde muafiyet oranlarının %2’lik orandan fazla olması yüklenicinin nihai sorumluluğunu kaldırmamakla birlikte, karşılaşabileceği riski artırması bakımından önem arz etmektedir. Dolayısıyla Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili hükmünde belirtildiği üzere tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranı azami %2 olmalıdır.
B) İnşaat Sigortası Poliçe Teminatlarının İş Artışına Göre Güncellenmemesi
İdare tarafından ihale edilen ve yürütülen yapım işlerinde bütün riskler (All risk) sigorta poliçesinin iş artışı nedeniyle güncellenmediği görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasına göre; sigortaya esas alınacak bedeller, işin kendisi için (varsa fiyat farkları dahil) hakediş tutarları; her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ve benzeri için ise piyasa rayiçlerine göre hesaplanan bedellerdir. Ayrıca ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılması zorunludur.
Yapılan incelemede, iş artışı yapılan yapım işlerinde sigorta poliçesinin bedel açısından güncellenmediği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen denetim tespitleri üzerine, İdare tarafından bütün riskler (All risk) sigorta poliçelerinde muafiyet oranlarının %2’lik orandan fazla olmamasına dikkat edileceği ve poliçe teminatlarının iş artışı olması durumunda güncelleneceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde yapım işleri bütün riskler (All risk) sigortalarında %2’den fazla muafiyet uygulanmaması ve iş artışı yapıldığında bütün riskler (All risk) sigorta poliçesinin iş artışı nedeniyle güncellenmesi gerekmektedir.