İptal edilen ihalede mahkeme kararlarının geçerliliği ve idarenin bu kararlara uyma zorunluluğu nasıl değerlendirilmelidir (KİK)

Muş Alparslan Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 22.04.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kapalı Spor Tesisleri Yapımı” ihalesine ilişkin olarak, Demirel İnş. San. Tic. Ltd. Şti.-Tuncay Demirel Ortak Girişimi’nin 09.06.2010 tarih ve 13500 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 05.07.2010 tarihli ve 2010/UY.I-1965 sayılı kararı ile “Başvuruya konu ihale 2010/UY.I-1964 sayılı Kamu İhale Kurulu kararıyla iptal edildiğinden, başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına” karar verilmiştir.

Davacı Demirel İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin vekili Av. Faruk Küçük tarafından anılan kararın yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada, Ankara 11. İdare Mahkemesi’nin E:2010/1315 sayılı ara kararında “yürütmenin durdurulması isteminin reddine” karar verilmiştir.

Bu defa, Ankara 11. İdare Mahkemesi’nin 25.11.2011 tarihli ve E:2010/1315, K:2011/1862 sayılı kararında “…Dava dosyasının incelenmesinden; Muş Alparslan Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 22.04.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kapalı Spor Tesisleri Yapımı” ihalesine 8 istekli firmanın katıldığı, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olan Tevfik Demir Müh.-İpeks Müh. Ortak Girişimi üzerine bırakıldığı, ihaleye katılan ancak teklifi değerlendirme dışı bırakılan Mehmet Emin Şimşek’in idareye yaptığı şikâyet başvurusunun reddi üzerine, davalı idareye itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, itirazen şikâyet başvurusu neticesinde, Mehmet Emin Şimşek’in değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin ihale komisyonu kararının yerinde olduğuna, ihale üzerinde bırakılan Tevfik Demir Müh.-İpeks Müh. Ortak Girişiminin sunduğu “akredite laboratuar” yapımına iş deneyim belgesinin benzer işlere dair tebliğde B-III grubu işler kapsamında yer alması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi sunan girişim grubunun ise; “Yeni Otogar Terminali ve Terminal Sahası içerisinde Otel, Ticaret Merkezi ve Akaryakıt istasyonunun Hisse Karşılığı Yapımı’na dair iş deneyim belgesinin Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile yapılan sözleşmenin kat karşılığı inşaat yapımına ilişkin olduğu, sözleşme metninde herhangi bir bedele, yükleniciye ödenecek bir tutara yer verilmemesi nedeniyle geçersiz olduğu dolayısıyla Tuğrul İnş. San. Tic. Ltd. Şti.- Emin Müt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ortak girişim grubunun da teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine karar verilmesi üzerine söz konusu ihalede geçerli teklif kalmadığından bahisle 05.07.2010 tarih ve 2010/U.Y.I-1964 sayılı Kamu İhale Kurulu kararıyla ihalenin iptaline karar verildiği, söz konusu ihalede iş deneyim belgesinden dolayı davacının da yer aldığı ortaklığın ihale dışı bırakılması üzerine davacı şirketin yaptığı itirazen şikâyet başvurusu üzerine dava konusu Kamu İhale Kurulu kararıyla ihalenin yukarıda anılan 05.07.2010 tarih ve 2010/U.Y.I-1964 sayılı kararla iptal edildiği gerekçesiyle başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, bakılan davanın da söz konusu işlemin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmıştır.

Olayda, bir başka firmanın itirazen şikâyet başvurusunda bulunması üzerine dava konusu ihalenin iptaline ilişkin 05.07.2010 tarih ve 2010/UY.I-1964 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının Ankara 15.İdare Mahkemesi’nin 16.12.2010 tarih ve E:2010/990, K: 2011/1862 sayılı kararıyla iptaline karar verildiği, dolayısıyla ihalenin yukarıda anılan 05.07.2010 tarih ve 2010/UY.I.-1964 sayılı kararla iptal edildiği gerekçesiyle davacının itirazen şikâyet başvurusu hakkında verilen karar verilmesine yer olmadığına dair kararın da hukuki dayanağının kalmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının itirazen şikâyet başvurusu üzerine işin esası yönünden davalı idarece bir karar verilmesi gerekirken karar verilmesine yer olmadığına ilişkin olarak alınan kararda hukuki isabet görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline …” karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararının uygulanmasını sağlamak üzere 19.01.2012 tarihli ve 2012/MK-17 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “1) Kamu İhale Kurulu’nun 05/07/2010 tarih ve 2010/UY.I-1965 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak itirazen şikayet başvurunun reddine,”karar verilmiştir.

Söz konusu Mahkeme kararının temyiz incelemesi neticesinde Danıştay 13. Dairesi’nin 18.05.2012 tarihli ve E:2012/276 K:2012/1161 sayılı kararıyla “…Mahkeme tarafından verilen hükme esas alınan Ankara 15. İdare Mahkemesi’nin 16.12.2010 tarih ve E:2010/990, K:2010/1541 sayılı kararının Dairemizin 22.04.2011 tarih ve E:2011/734 sayılı kararıyla yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, bilahare Dairemizin 23.01.2012 tarih ve E:2011/734, K:2012/143 sayılı kararıyla bozulduğu anlaşıldığından, Mahkeme tarafından oluşan bu yeni hukuki duruma göre yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.” gerekçesiyle 11. İdare Mahkemesi’nin 25.11.2011 tarihli ve E:2010/1315, K:2011/1862 sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Kanunun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulu’nca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle:

1. Kamu İhale Kurulu’nun 19.01.2012 tarihli ve 2012/MK-17 sayılı kararının

iptaline,

1. Başvuruya konu ihale 2010/UY.I-1964 sayılı Kamu İhale Kurulu kararıyla iptal

edildiğinden başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

Oybirliği ile karar verildi.