Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

Çankaya Belediyesi 2019 yılı Sayıştay Denetim Raporu

Çankaya Belediyesi tarafından irtifak hakkı olarak verilen taşınmazların 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı ile 922 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri ve 923 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri Karşılığı hesaplarında izlenmediği görülmüştür.

Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerince kamu-özel işbirliği modeli

çerçevesinde yaptırılan yatırım ve hizmetlerin muhasebeleştirilmesi 45 sıra no’lu Kamu Özel İş Birliği Uygulamalarının Muhasebe İşlemleri Muhasebat Genel Tebliği’ne göre, mahalli idareler için Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hesaplara uygun olarak gerçekleştirilmektedir.

45 sıra no’lu Kamu Özel İş Birliği Uygulamalarının Muhasebe İşlemleri Muhasebat

Genel Tebliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde Kamu Özel İş Birliği (KÖİ) Modeli; “Yap-işlet-devret veya yap-kirala-devret modellerine göre gerçekleştirilen kamu yatırımları ile işletme hakkının devri gibi kamu hizmeti sunumunun devredilmesini içeren idari sözleşmeleri ya da özel hukuk sözleşmeleri ile kanunlarla belirlenmiş bu modellerin belirli bölümlerini kısmen içeren diğer kamu özel iş birliği modellerini”, olarak tanımlanmıştır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 256 Hizmet imtiyaz varlıkları hesabı, 200’üncü ve 201’inci maddelerinde, söz konusu hesabın niteliği ve işleyişine yönelik açıklamalar yapılmıştır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre irtifak hakkı tesis etmek suretiyle tesis edilen kamu özel işbirliği taahhütlerinin 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı ile 922 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri Hesabına borç, 923 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri Karşılığı Hesaplarında izlenmesi gerekmektedir.

Tablo 9: Çankaya Belediyesi Tarafından İrtifak Hakkı Verilen Tesisler

	İhale Usulü	Süresi	Emlak Bedeli (TL)
1. Taşınmaz	2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu	49 Yıl süreli irtifak hakkı	(2020) 4.394.514,21
2. Taşınmaz	2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu	49 Yıl süreli irtifak hakkı	817.975,00
3. Taşınmaz	2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu	49 Yıl süreli irtifak hakkı	6.379.756,00
4. Taşınmaz	2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu	49 yıl süreli irtifak hakkı	14.528.369,20
5. Taşınmaz	2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu	49 Yıl süreli irtifak hakkı	2.686.817,81
6. Taşınmaz	5393 Sayılı Belediye Kanunu	25 Yıl süreli irtifak hakkı	2.867.351,36
7. Taşınmaz	5393 Sayılı Belediye Kanunu	25 Yıl süreli irtifak hakkı	11.032.764,27
8. Taşınmaz	2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu	39 Yıl süreli irtifak hakkı	11.404.844,87
9. Taşınmaz	2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu	10 yıl yapım karşılığı kiralama	13.616.052,68
		TOPLAM	67.728.445,40

Hal böyleyken, ayrıntısı yukarıda yer alan tablodan da anlaşılacağı üzere Çankaya Belediyesi tarafından irtifak hakkı verilen tesislerin 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı ile 922 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri ve 923 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri Karşılığı hesaplarında izlenmediği tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, ilgili hesaplar mali tablolarda 67.728.445,40 TL tutarında eksik tutarla yer almakta olup, önemli bir bilgi eksikliğine neden olmaktadır.

ÖZET: Çankaya Belediyesi 2019 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda, irtifak hakkı olarak verilen taşınmazların 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı ile 922 ve 923 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri hesaplarında izlenmediği tespit edilmiştir. İlgili mevzuat gereği, bu taahhütlerin belirtilen hesaplarda yer alması gerektiği belirtilmekte olup, toplamda 67.728.445,40 TL tutarında bir eksiklik olduğu vurgulanmaktadır. Bu durum, mali tablolarda önemli bir bilgi eksikliğine yol açmaktadır.