|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitenin mülkiyetine ait iki arsa üzerinde irtifak hakkı tesis edilmesine rağmen bu arsaların mali tablolarda izlenmediğini ortaya koymuştur. 2015 yılında yapılan sözleşmelerle, Kurtuluş Mahallesi ve Çünür Mahallesi’ndeki arsalar için 29 ve 35 yıllık irtifak hakları oluşturulmuş, ancak bu taşınmazlar 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’nda yer almamıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, kamu idarelerinin arazi ve arsaları izlemek için bu hesabı kullanmalarını zorunlu kılmaktadır.
İrtifak hakkı, Türk Medeni Kanunu’nda tanımlanan sınırlı bir ayni hak olup, malikin taşınmaz üzerindeki kullanma ve yararlanma yetkilerinin bir kısmını veya tamamını başka birine devretmesine olanak tanır. Ancak bu hak, mülkiyet hakkı ile aynı değildir. Yapılan denetimlerde, söz konusu arsaların taşınmaz envanterinde yer almadığı ve muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, 2024 yılında bu arsaların envanterinin oluşturulduğunu ve muhasebe kayıtlarının yapıldığını bildirmiştir; ancak bu düzeltme işlemi, 2023 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltmemektedir. |
BULGU: İrtifak Hakkı Tesis Edilen Arsaların Mali Tablolarda İzlenmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite tarafından 2015 yılında mülkiyeti kendisine ait olan iki arsa üzerine taraflarca yapılan sözleşmeler gereği 29 ve 35 yıllık olmak üzere tapu şerhi ile irtifak hakkı tesis edildiği ancak bu arsaların 250 Arazi ve Arsalar Hesabında izlenmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “250 Arazi ve arsalar hesabı” başlıklı 171’nci maddesinde kamu idarelerinin her türlü arazi ve arsaları ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için bu hesabın kullanılacağı hüküm altına alınırken 172’nci maddesinde de hesabın işleyişi açıklanmıştır.
Sınırlı kullanım hakkı anlamına gelen irtifak hakkı, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 779’uncu maddesine göre; malikin taşınmaz üzerinde tümüyle bulunan ve yalnızca kullanma- yararlanma yetkilerinin bir kısmını yahut tamamını hak sahibine sağlayan veya malikin mülkiyete ilişkin olan yetkilerinden bazılarının kullanılmasını irtifak hakkı sahibinin tamamıyla lehine olacak şekilde kısıtlayan sınırlı ayni haklardır. Dolayısıyla sahibine mülkiyete yakın taşınmaz üstünde kullanma ve yararlanma imkânı sunan bir hak olup tapu kütüğüne de işlenmekte ise de mülkiyet hakkı değildir.
Yapılan incelemede; 18.04.2015 tarihinde Kurtuluş Mahallesi 126. Cadde 429/1 ve Çünür Mahallesi 202. Cadde 113/184 parselli arsalar üzerinde ilgili firmalar ile akdedilen sözleşmeler kapsamında 29 ve 35 yıllık irtifak hakkı tesis edildiği ancak söz konusu arsaların taşınmaz envanterinde yer almadığı ve muhasebe kayıtlarının yapılmadığı dolayısıyla mali tablolara yansıtılamadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, söz konusu arsaların envanterlerinin yapıldığı ve 07.02.2024 tarih ve 2024/1714 sayılı muhasebe işlem fişi ile emlak değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alındığı bildirilmişsede 2024 yılında yapılan düzeltme işleminin 2023 yılı dönemsonu mali tablolarında 250 Arsa ve Araziler hesabı itibariyle oluşan 52.321.053,00 Tl lik hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.