| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, iş artışı veya süre uzatımı yapılan bazı yapım işlerine ilişkin all risk sigorta bedellerinin ve sürelerinin güncellenmediği tespit edilmiştir. Kamu İhale Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, bu tür durumlarda sigorta bedelinin artırılması ve süresinin uzatılması zorunludur. Ancak, Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne bağlı bazı işlerde bu yükümlülükler yerine getirilmemiştir. |
BULGU: İş Artışı Yapılan ve/veya Süre Uzatımı Verilen Bazı Yapım (Uygulama) İşlerine İlişkin Bütün Riskler Sigorta Bedellerinin ve/veya Sürelerinin Güncellenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
İş artışı yapılan ve/veya süre uzatımı verilen bazı yapım (uygulama) işlerine ilişkin bütün riskler (all risk) sigorta bedellerinin ve/veya sürelerinin güncellenmediği tespit edilmiştir.
04.01.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında ihale edilen işler için uygulanacak Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinde;
“(1) Yüklenici, işyerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu yapım işinin korunmasından 43 üncü madde hükümleri dikkate alınmak şartı ile işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar sorumludur. Bu sebeple yüklenici, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 9 uncu maddesi hükümleri dahilinde; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı ‘inşaat sigortası (bütün riskler), geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.
(2) Sigortaya esas alınacak bedeller, işin kendisi için sözleşme bedeli, her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ve benzeri için ise piyasa rayiçlerine göre hesaplanan bedellerdir. Ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılması zorunludur.”
Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin “İşin ve iş yerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 17’nci maddesinin 17.1 numaralı alt maddesinde de;
“Yüklenici; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı, Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümler çerçevesinde “all risk” sigorta yaptırmak zorundadır”
denilmektedir.
Ayrıca, 10.09.2008 tarihli ve 26993 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Vakıf Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliği ile 31.10.2018 tarihli ve 30581 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 30.10.2018 tarihli ve 263 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren Vakıf Kültür Varlıklarının Onarımları ve Restorasyonları ile Çevre Düzenlemesine İlişkin Mal ve Hizmet Alımlarına Dair Usul ve Esaslar kapsamında ihale edilen işler için geçerli Uygulama İşleri Genel Şartnameleri’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddeleri ile Uygulama İşlerine Ait Tip Sözleşmeleri’nin “İşin ve iş yerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 18 ve 17’nci maddelerinde de; 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilen işler için öngörülen ve yukarıda yer verilen hükümlerle aynı mahiyetli düzenlemeler yapılmıştır.
Dolayısıyla, gerek 4734 sayılı Kanun gerekse Vakıf Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliği veya Vakıf Kültür Varlıklarının Onarımları ve Restorasyonları ile Çevre Düzenlemesine İlişkin Mal ve Hizmet Alımlarına Dair Usul ve Esaslar kapsamında ihale edilen yapım (uygulama) işlerinde işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek risklere karşı all risk sigortasının yaptırılması, iş artışı suretiyle sözleşme bedelinin ve/veya süre uzatımı suretiyle işin bitim tarihinin değişmesi halinde de zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılması gerekmektedir.
Bu itibarla, Vakıflar Genel Müdürlüğü Merkez Teşkilatı ile bazı Bölge Müdürlüklerinin iş artışı yapılan ve/veya süre uzatımı verilen işlerinden örnek olarak aşağıdaki Tabloda yer alan ve 2022 yılı itibarıyla devam eden bazı yapım (uygulama) işlerine ilişkin all risk sigorta poliçelerinin, süre ve/veya bedel olarak güncellenmemiş olması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
Tablo 5: İş Artışı ve/veya Süre Uzatımı Nedeniyle All Risk Sigorta Poliçeleri Güncellenmeyen Bazı İşler
| İşin | İşin | İşin | İş Artış Onayının Tarihi |
İş Artış Tutarı (TL) |
İş Artış Tutarı İçin All Risk Sigortası Yapılıp Yapılmadığı |
Süre Uzatım Karar Tarihi |
Süre Uzatımı Sonrası İşin Bitmesi Gereken Tarih |
Verilen Ek Süre İçin All-Risk Sigorta Süresinin Güncellenip Güncellenmediği |
| Adı | Sözleşme Bedeli (TL) |
Sözleşmeye Göre Bitiş Tarihi | İş Artış Onayının Tarihi |
İş Artış Tutarı (TL) |
İş Artış Tutarı İçin All Risk Sigortası Yapılıp Yapılmadığı |
Süre Uzatım Karar Tarihi |
Süre Uzatımı Sonrası İşin Bitmesi Gereken Tarih |
Verilen Ek Süre İçin All-Risk Sigorta Süresinin Güncellenip Güncellenmediği |
| Şırnak Kamil Acun (Külliye) Camii 2021 Yılı Onarım İşi |
3.580.911,82 | 20.01.2022 | 14.02.2022 | 118.653,45 | Yapılmamış | 14.02.2022 | 17.03.2022 | Güncellenmiş |
| Ankara Altındağ Zincirli (Kazasker) Camii Rest.-Çevre Düz.-2 nolu Parseldeki Taşınmazın Rek. ve Yeraltı Tuvaletleri Yapım İşi |
3.474.000,00 | 06.11.2022 | 23.12.2022 | 1.014.934.52 | Yapılmamış | – | – | – |
| Ankara Altındağ Saraç Sinan Camii ve Türbesi Basit Onarım İşi |
465.334,42 | 19.12.2022 | 16.12.2022 | 218.042.57 | Yapılmamış | – | – | – |
| Çanakkale Biga Bakacak Köyü Camii 2021-2022 Yılları Restorasyonu |
1.121.406,25 | 05.10.2022 | 21.10.2022 | 300.870,22 | Yapılmamış | 22.11.2022 | 31.10.2022 | İlk poliçenin süresi işin yeni bitiş tarihini kapsadığı için güncellenmemiş. |
| Elazığ Keban Yusuf Ziya Paşa Külliyesi 2017-2018 Yılları Restorasyon ve Çevre Düzenlemesi |
1.789.796,95 | 03.11.2018 | 18.03.2021 (1. artış) 09.12.2021 (2. artış) |
820.147,37 (1. artış) 946.586,86 (2. artış) |
Yapılmamış | 28.05.2019 24.11.2020 22.03.2021 17.12.2021 |
31.08.2022 | Güncellenmiş |
| Malatya Arapgir Yeni Camii Heyelan Önleme Projesi – Restorasyonu Yapısal Onarım ve Çevre Düzenlemesi 2017-2019 Yılları İşi | 6.250.000,00 | 11.03.2020 | 28.12.2020 (1. artış) 22.09.2022 (2. artış) |
854.102,84 (1. artış) 1.233.220,49 (2. artış) |
Yapılmış | 04.01.2021 (1. süre uzatımı) 21.12.2022 (2. süre uzatımı) |
20.12.2021 29.10.2023 |
Güncellenmiş (1. süre uzatımı için) Güncellenmemiş (2. süre uzatımı için) |
| Amasya Merkez Ziyaret Beldesi Eski Hamamı Onarım İşi |
1.242.386,27 | 07.10.2021 | – | – | – | 07.07.2021 (1. süre uzatımı) 06.12.2021 (2. süre uzatımı) |
05.01.2022 21.03.2022 |
Güncellenmemiş |
| Amasya Merzifon Tacettin İbrahim Paşa (Çukur Şadırvan) Camii 2020-2021 Yılları Onarım İşi |
1.680.000,00 | 09.12.2021 | 20.07.2022 | 839.985,41 | Yapılmamış | 20.07.2022 | 16.08.2022 | Güncellenmiş |
| Amasya Gümüşhacıköy Abdüssamet Mescidi Resorasyon İşi |
865.000,00 | 31.07.2022 | 29.07.2022 | 235.408,96 | Yapılmamış | 29.07.2022 | 04.10.2022 | Güncel |
| Tokat Merkez Takyeciler (Takvacılar) Camii Basit Onarım İşi | 365.000,00 | 26.12.2022 | 21.12.2022 | 58.649,56 | Yapılmamış | – | – | – |