İş artışına bağlı verilen süre uzatımında yapılan imalatlara fiyat farkı ödenir mi (Yüksek Fen Kurulu)

Görüş No : 2022/14

Görüş Tarihi : 12/01/2022

YÜKSEK FEN KURULU GÖRÜŞÜ

… tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre … tarihinde ihale edilerek, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre … tarihinde anahtar teslim götürü bedel sözleşmeye bağlanan “…” yapım işinde; yüklenicinin verilen süre uzatımlarına istinaden fiyat farkı verilmesini talep etmesi üzerine, idaresince fiyat farkı verilip verilemeyeceği ile verilmesi gerekiyor ise işin tamamı için mi, yoksa iş artışına konu kısım için mi verilmesi gerektiği yönünde idaresinde oluşan tereddüde istinaden Kurulumuz görüşü talep edilmektedir.

Konu, gönderilen bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuatı çerçevesinde Kurulumuzca inceleme ve değerlendirmeye tabi tutulmuş olup, tarafların görüş, talep ve değerlendirmeleri aşağıdaki gibidir.

Yüklenicinin görüş ve talebi;

Yüklenicinin 01/12/2021 tarihli dilekçesinde; iş başlangıcı yaptırılmadan süre uzatıldığı için fiyat farkı hesaplarının tüm işi ve tüm hakedişleri kapsayacak şekilde hesaplanarak taraflarına ödenmesi gerektiği,

İdaresinin görüş ve değerlendirmesi;

Süre uzatımının taraflarınca işin yürütülmesini engelleyen bir sebepten değil, iş artışından kaynaklanan nedenle verilmiş olduğu, yükleniciye işin durdurulmasına dair herhangi bir yazılı talimatlarının olmadığı, süre uzatımı dâhil işin aynı takvim yılı içinde tamamlanacağı için fiyat farkı verilemeyeceği düşünülmekle birlikte, yüklenici talebi doğrultusunda fiyat farkı verilip verilemeyeceği ile verilmesi gerekiyor ise işin tamamı için mi, yoksa iş artışı için mi verilmesi gerektiği hususunda Kurulumuz görüşünün alınması,

Yönündedir.

Tarafların görüş, talep ve değerlendirmeleri bu şekilde belirtildikten sonra konunun inceleme ve değerlendirmesine geçilmiştir.

İdaresi yazısı ve eklerinin incelenmesinden;

05/01/2021 tarihinde sözleşmenin imzalanmasından sonra 06/01/2021 tarihinde yer teslimi yapılarak işe başlanıldığı, sözleşmesine göre işin bitim tarihinin 03/10/2021 olarak hesaplandığı,

İşe başlanması akabinde B Blokta bodrum katı oluşturulmasının zorunluluk arz ettiği gerekçesi ile proje değişikliği ve iş artışına gidildiği, taraflar arasında işte yaklaşık %4,94 oranında iş artışına gidilmesi, iş artışına tekabül eden 14 gün ve havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan 06/01 – 10/03 tarihleri arası 63 gün olmak üzere toplamda 77 gün süre uzatımı verilmesi konusunda 25/02/2021 tarihinde“Anlaşma Tutanağı”düzenlendiği, aynı tarihli“İş Artışı ve Süre Uzatım Belgesi”Olur’u ile de 77 gün süre uzatımı verilerek yeni iş bitim tarihinin 19/12/2021 olarak belirlendiği,

Bu işte, işin yaklaşık %70,95’lik kısmına karşılık gelen 6 (altı) adet geçici hakediş düzenlendiği ve hakedişlerin hiç birinde fiyat farkı verilmediği,

Anlaşılmaktadır.

İşe ait idare şartnamenin;

“Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin hususlar” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.3.1. Fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.”

İşe ait sözleşmenin;

“Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14 üncü maddesinde;

“14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

14.2. Fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.

14.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.”,

31/08/2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan ve ihale tarihi itibariyle yürürlükte bulunan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar”ın,

“Uygulama Esasları”başlıklı 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrasında;

“Bu esaslara tabi yapım işi ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.”,

“Fiyat Farkı Verilmesi Öngörülmeyen İşler”başlıklı 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında;

“İdari şartname ve sözleşmesinde fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlerde, 4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebepler ya da idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, uzatılan süre içinde ve bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak yapılan iş kalemleri ya da iş grupları için, bu madde hükmüne işin idari şartname ve sözleşmesinde ver verilmiş olması şartıyla bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanır.”,

Hükümleri bulunmaktadır.

“4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar”ın,“Fiyat Farkı Verilmesi Öngörülmeyen İşler” başlıklı 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında, bu madde hükmüne işin idari şartnamesi ve sözleşmesinde yer

verilmiş olması şartıyla bu esaslara göre fiyat farkı verilebileceğinin öngörüldüğü, görüş talebine konu işin idari şartnamesi ve sözleşmesinde de bu hükme yer verilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Sözleşmeye bağlanmış olan yapım işlerinde proje değişikliği ve buna bağlı iş artışına gidilmesinin zorunluluk arz edip etmediği konusunda karar alma yetkisi idaresinde olup, proje değişikliği ve buna bağlı iş artışı kapsamında verilen süre uzatımlarının idaresinden kaynaklı süre uzatımı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Sözleşmesi ve eklerine göre, yer teslimi ile işin ilk bitim tarihi arasında yapılan imalatlara fiyat farkı hesaplanamayacağı, mücbir sebepler veya idaresinden kaynaklanan nedenlerle verilen her bir süre uzatımında uzatılan sürenin işin bitim tarihine eklenmesi, iş programının da uzatılan süreye göre revize edilerek onaylanması ve revize iş programlarına bağlı olarak uzatılan sürede yapılan imalatlara fiyat farkı hesaplanması, fiyat farkı hesabında temel endeks olarak sözleşmeye göre ilk iş bitim tarihinin içinde bulunduğu aya ait endeksin, güncel endeks olarak ise revize iş programına göre işin gerçekleştirilmesi gereken aya ait endeksin esas alınması gerektiği değerlendirilmektedir.

Bununla birlikte;

İşe ait sözleşmenin“ İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“9.2. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 270 (İkiyüzyetmiş) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.

9.4. Bu işyerinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler 20.12 – 10.03 tarihleri arasındaki 81 (Seksenbir) gündür. Ancak, işin bitiminde bu devre dikkate alınmaz ve İdare Yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işi tamamlaması için bu dönemde çalışılmasını isteyebilir. Zorunlu nedenlerle ertesi yıla sari hale gelen işlerde, çalışmaya uygun olmayan devre, ödenek durumuna ve imalatın cinsine göre dikkate alınır. ”,

“Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları” başlıklı 18 inci maddesinde;

“18.1. Süre uzatımıyla ilgili hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır.”,

İşe ait sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin;

“İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29 uncu maddesinde;

“(9) İşin tamamlanması için sözleşmesinde tespit edilen tarih veya süre haricinde başkaca kayıt bulunmayan işlerde, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi ile resmi tatil günleri göz önünde tutularak iş bitim tarihi veya süresi belirlenmiş sayılacağından, yüklenici, çalışmadığı bu gibi günleri öne sürerek süre uzatılması isteğinde bulunamaz. Ancak süre uzatımlarında, yapılacak işin özelliğine göre çalışılamayacak günler de dikkate alınarak verilecek süre belirlenir.”

Hükümleri bulunmaktadır.

05/01/2021 tarihinde imzalanan sözleşmede 20/12-10/03 tarihleri arasındaki dönem havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi olarak belirlenmekle birlikte, sözleşmesinde işin süresinin hesaplanmasında, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan döneminin dikkate alındığı ve bu nedenle ayrıca süre uzatımı verilmeyeceğinin belirtildiği dikkate alındığında, daha işin başlangıcında yapılan iş artışına bağlı olarak verilen süre uzatımına göre, yeni iş bitim tarihi havanın fen noktasından çalışılmaya uygun olmayan dönemine rastlamayan işte, havanın fen noktasından çalışılmaya uygun olmadığı dönemine rastladığı gerekçesi ile iş artışı nedeniyle verilen süre uzatımına 63 gün süre eklenmesinin sözleşme hükümlerine uygun olmadığı, bu konudaki yetki ve sorumluluğun idaresinde olduğu değerlendirilmektedir.

Sonuç olarak; işin sözleşmesi ve eklerine göre, yer teslim tarihi ile işin ilk bitim tarihi arasında yapılan imalatlara fiyat farkı hesaplanamayacağı, verilen süre uzatımlarındaki sorumluk idaresinde olmak üzere, mücbir sebepler veya idaresinden kaynaklanan nedenlerle uzatılan sürede yapılan imalatlara fiyat farkı hesaplanması gerektiği görüşüne,

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 112 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (ç) bendine istinaden 12/01/2022 tarihinde yapılan toplantıda katılanların oy birliği ile varılmıştır.