|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, genel bütçeli idareler ve tesislerde iş avans ve kredilerinin yasal süreleri içinde mahsup edilmediğini ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, harcama yetkilisinin uygun görmesi durumunda avans ve kredi verilmesine olanak tanırken, bu ödemelerin belirli süreler içinde belgeleriyle birlikte muhasebe yetkilisine sunulması gerektiğini vurgulamaktadır. Süresi içinde mahsup edilmeyen avanslar için 6183 sayılı AATUHK hükümleri uygulanacaktır.
Denetimlerde, bazı vergi dairesi müdürlükleri tarafından verilen avans ve kredilerin yasal sürelerinde iade edilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca, bu ödemeleri süresinde mahsup etmeyen mutemetler için gerekli muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür. Kamu idaresi, bu durumu düzeltmek amacıyla taşra teşkilatına talimat vermiştir. Ancak, 2022-2023 yıllarında da benzer sorunların yaşandığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, iş avans ve kredilerinin, ilgili mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde takip edilmesi, yasal süreler içinde mahsup edilmesi ve süresi dolmuş avansların 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’nda izlenmesi kritik önem taşımaktadır. |
BULGU: İş Avans ve Kredilerinin Yasal Sürelerinde Mahsup Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Harcama yetkilisi mutemetlerine verilen iş avans ve kredilerinin süresi içinde mahsup edilmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun (KMYKK) “Ön ödeme” başlıklı 35’inci maddesinin;
Birinci fıkrasında, harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığında ödeneğinin saklı tutulması kaydıyla ve ilgili kanunlarında öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödemenin yapılabileceği,
Beşinci fıkrasında ise, ön ödeme yapılan her mutemedin harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgelerini, ilgili kanunlarında belirtilmemiş olması halinde avanslarda 1 ay, kredilerde ise 3 ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlü olduğu, süresi içerisinde mahsup edilemeyen avanslar hakkında ise 6183 sayılı AATUHK hükümlerinin uygulanacağı,
hüküm altına alınmıştır.
Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Ön ödemelerde mahsup süresi ve sorumluluk” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında da, mutemetlerce süresi içinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında 6183 sayılı AATUHK hükümlerinin uygulanacağı, kanunen geçerli bir mazereti olmaksızın avansları süresinde mahsup etmeyen mutemetler hakkında, ayrıca tabi oldukları personel mevzuatının disiplin hükümlerine göre işlem yapılacağı, kurum içi veya kurum dışından görevlendirilenlere yolluk ve diğer giderleri karşılığı verilen avanslardan süresinde mahsup edilmeyenler hakkında ise özel kanunlarındaki hükümlerin de uygulanacağı belirtilmiştir.
MYMY’nin 160-İş avans ve kredileri hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 102’nci maddesinin altıncı fıkrasında ise; iş avans ve kredileri hesabında kayıtlı bulunan avans ve kredi tutarlarından süresi içinde mahsup veya iade edilmeyenlerin bu hesaba alacak, sorumluları adına 140 Kişilerden alacaklar hesabına borç kaydedilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Ancak yapılan incelemelerde, bazı vergi dairesi müdürlükleri tarafından verilen avans ve kredilerin yasal sürelerinde mahsup veya artan tutarın iade edilmediği, ayrıca söz konusu avans ve kredileri süresi içinde mahsup etmeyen mutemetler adına 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydının yapılmadığı görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin olarak gereğinin yapılması amacıyla Kurumun taşra teşkilatına gerekli talimatların verildiği ifade edilmiştir.
Bulgu konusu hususa 2022-2023 yılı Sayıştay Denetim Raporlarında yer verilmiş olup, aynı uygulamaya 2024 yılında da devam edildiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak verilen iş avans ve kredilerinin vergi dairesi müdürlükleri tarafından yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olarak takip edilmesi, avans ve kredilerin yasal sürelerinde mahsup veya iade edilmesi, süresinde mahsup edilmeyen avans ve kredilerin 140 Kişilerden alacaklar hesabında izlenmesi gerekmektedir.