| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, genel bütçeli idareler ve tesisleri harcama yetkilisi mutemetlerine verilen iş avans ve kredilerinin yasal sürelerinde mahsup edilmediği tespit edilmiştir. İlgili mevzuat hükümleri gereği, süresi içinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında disiplin işlemleri uygulanması ve bu tutarların 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Kamu idaresi, gerekli talimatların verildiğini ifade etmiştir. |
BULGU: İş Avans ve Kredilerinin Yasal Sürelerinde Mahsup Edilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Harcama yetkilisi mutemetlerine verilen iş avans ve kredilerinin süresi içinde mahsup edilmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun (KMYKK) “Ön ödeme” başlıklı 35’inci maddesinin;
Birinci fıkrasında, harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığında ödeneğinin saklı tutulması kaydıyla ve ilgili kanunlarında öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödemenin yapılabileceği,
Beşinci fıkrasında ise, ön ödeme yapılan her mutemedin harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgelerini, ilgili kanunlarında belirtilmemiş olması halinde avanslarda 1 ay, kredilerde ise 3 ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlü olduğu, süresi içerisinde mahsup edilemeyen avanslar hakkında ise 6183 sayılı AATUHK hükümlerinin uygulanacağı,
hüküm altına alınmıştır.
Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Ön ödemelerde mahsup süresi ve sorumluluk” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında da, mutemetlerce süresi içinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında 6183 sayılı AATUHK hükümlerinin uygulanacağı, kanunen geçerli bir mazereti olmaksızın avansları süresinde mahsup etmeyen mutemetler hakkında, ayrıca tabi oldukları personel mevzuatının disiplin hükümlerine göre işlem yapılacağı, kurum içi veya kurum dışından görevlendirilenlere yolluk ve diğer giderleri karşılığı verilen avanslardan süresinde mahsup edilmeyenler hakkında ise özel kanunlarındaki hükümlerin de uygulanacağı belirtilmiştir.
MYMY’nin 160-İş avans ve kredileri hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 102’nci maddesinin altıncı fıkrasında ise; iş avans ve kredileri hesabında kayıtlı bulunan avans ve kredi tutarlarından süresi içinde mahsup veya iade edilmeyenlerin bu hesaba alacak, sorumluları adına 140 Kişilerden alacaklar hesabına borç kaydedilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Ancak yapılan incelemelerde, bazı vergi dairesi müdürlükleri tarafından verilen avans ve kredilerin yasal sürelerinde mahsup veya artan tutarın iade edilmediği, ayrıca söz konusu avans ve kredileri süresi içinde mahsup etmeyen mutemetler adına 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydının yapılmadığı görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin olarak gereğinin yapılması amacıyla Vergi Dairesi Başkanlıklarına ve Valiliklere (Defterdarlık Gelir Müdürlüğü) 2023 yılı için gerekli talimatların verildiği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, verilen iş avans ve kredilerinin vergi dairesi müdürlükleri tarafından yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olarak takip edilmesi, avans ve kredilerin yasal sürelerinde mahsup veya iade edilmesi, süresinde mahsup edilmeyen avans ve kredilerin 140 Kişilerden alacaklar hesabında izlenmesi gerekmektedir.
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU
| Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu |
| Bulgu Adı | Yıl/Yıllar | İdare Tarafından Yapılan İşlem |
Açıklama |
| Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarının Doğru ve Güvenilir Bilgi Sunmaması | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer alacaktır. |
| Arsa Sahiplerine Yapılan Konut Satışlarına İlişkin Emsal Bedel Hesaplamalarında Hatalı Uygulamaların Olması | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer alacaktır. |
| İndirimli Orana Tabi Konutlara İlişkin Sayılabilir ve Ölçülebilir Nitelikteki Yüklenimlerin Konut Sayıları ile Orantılı Olmaması | 2021 | Kısmen Yerine Getirildi | Bulgu konusu hususla alakalı olarak idare tarafından çalışmalar yapılmakta olup kısmen düzelmiştir. Bulgu 2022 Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer almaya |
| devam edecektir. | |||
| Yüklenilen KDV Listelerinde Yüklenilemeyecek Giderlerin Bulunması ve Bu Giderlerin Kabulü Hususunda Vergi Daireleri Arasında Uygulama Birliğinin Bulunmaması | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer alacaktır. |
| YMM KDV İadesi Tasdik Raporlarının İlgili Vergi Daireleri Tarafından Ön Kontrole Tabi Tutulmadan Kabul Edilmesi | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer alacaktır. |
| Girişim Sermayesi Fonuna İlişkin Mevzuatla Belirlenen Sınırın Aşılıp Aşılmadığına Yönelik Beyanname Kontrol Mekanizmasının Olmaması | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer alacaktır. |
| Türkiye Dışında Elde Edilen Kazançlar İçin Yurtdışında Ödenen Vergilerin Kurumlar Vergisi Genel Oranından Fazla Olacak Şekilde İndirim Konusu Yapılması | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer alacaktır. |
| Şüpheli Ticari Alacak Tutarlarının Üzerinde Karşılık Ayrılması Suretiyle Kurumlar Vergisi Matrahının Aşınması | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer alacaktır. |
| İptal Edilen Yatırım Teşvik Belgeleri Kapsamında Sağlanan Destek Unsurlarının Geri Alınmasına İlişkin Mevzuat Hükümlerinin Uygulanmaması | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer alacaktır. |
| Mükellefler Tarafından Yapılan Reeskont İşlemlerinde Mevzuata Uyulmaması Sonucu Vergi Matrahlarının Aşınması | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer alacaktır. |
| Teknogirişim ve Teknokent Sermaye Desteklerine İlişkin Kurumlar Vergisi İndirimlerinde Mevzuatta Belirtilen Tutarların Aşılması | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer alacaktır. |
| Başka Kamu İdarelerinin Hatalı İşlemleri Nedeniyle Kaybedilen Davalarda Rücu Yoluna Gidilmemesi | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim |
| Raporunda yer alacaktır. | |||
| Vergi İhbar Müessesesinin Etkin İşlememesi | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer alacaktır. |
| Gelir İdaresi Başkanlığına Ait Olmayan Gelir ve Alacakların Mali Tablolarda Yer Alması | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer alacaktır. |
| Faaliyet Alacaklarının Vade Tarihi Dikkate Alınmaksızın Muhasebeleştirilmesi | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer alacaktır. |
| Kişilerden Alacaklar Hesabının Farklı Kurumların Alacaklarını İçermesi ve Takibinin Yapılmaması | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer alacaktır. |
| Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Varlık Hesaplarında Aktifleştirilmemesi | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer alacaktır. |
| Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının Doğru ve Güvenilir Bilgi Sunmaması | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer alacaktır. |
| Kişilerden Alacaklar Hesabında Kayıtlı Kamu Zararı Alacaklarının Sorumluluk Dağıtımında ve Muhasebeleştirilmesinde Hatalı Uygulama Yapılması | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer alacaktır. |
| Dönem Sonu İşlemlerinin Eksik Yapılması | 2021 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu 2022 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Sayıştay Denetim Raporunda yer alacaktır. |