|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir belediye şirketinin mali tablolarında İş Avansı Hesabı’nın hatalı kullanımı tespit edilmiştir. İncelemeler sonucunda, 195 İş Avansları Hesabı’nın personel bazında alacak kalanı verdiği ve avans kapanışı sırasında 335 Personele Borçlar Hesabı’nın devreye girdiği görülmüştür. 1992 tarihli Muhasebe Sistemi Genel Tebliği’ne göre, bu hesap, işletme adına mal ve hizmet alımları için personel ve diğer kişilere verilen avansların izlenmesi amacıyla kullanılmaktadır. Ancak, yapılan işlemler sonucunda bu hesabın alacak kalanı vermesi, mevzuata aykırıdır.
Şirketin muhasebe kayıtları incelendiğinde, personele avans verilmeden yapılan harcamaların 195 İş Avansları Hesabı’na kaydedildiği ve avans tutarının üzerinde harcama yapılması durumunda tüm harcamaların bu hesaba yansıtıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, 335 Personele Borçlar Hesabı’nın gereksiz yere kullanılmasına yol açmıştır. Denetim bulguları üzerine şirket, iş avanslarının ve harcamalarının 195 İş Avansları Hesabı’nda takip edilmeye başlandığını ve fazla harcama durumunda 335 Personele Borçlar Hesabı’nın kullanılmadığını bildirmiştir. Sonuç olarak, 195 İş Avansları Hesabı’nın yalnızca işletme adına gider yapmak için avans verildiğinde kullanılması gerektiği, avans verilmediği durumlarda bu hesabın devre dışı bırakılması ve avans kapanışlarında fazla harcama çıkmaması halinde 335 Personele Borçlar Hesabı’nın kullanılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. Harcamaların doğrudan 195 İş Avansları Hesabı ile kapatılması gerekmektedir. |
BULGU: İş Avansı Hesabının Hatalı Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket mali tablolarının incelenmesi neticesinde; 195 İş Avansları Hesabının personel bazında alacak kalanı verdiği ve avans kapanışı yapılırken 335 Personele Borçlar Hesabının kullanıldığı görülmüştür.
26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Genel Tebliği’ne göre; 195 İş Avansları Hesabı, işletme adına mal ve hizmet satın alacak, işletme adına bir kısım gider ve ödemeleri yapacak personel ve personel dışındaki kişilere verilen iş avanslarının izlemek için kullanılmakta avans verildiğinde bu hesaba borç; avans alanın ibraz ettiği harcama veya ödeme belgelerine dayanılarak ilgili hesapların borcu karşılığında da bu hesaba alacak kaydı yapılmaktadır. 335 Personele Borçlar Hesabı da işletmenin personeline olan çeşitli borçlarının izlenmesi için kullanılmaktadır.
Yukarda açıklanan mevzuat hükümlerine göre işletme adına gider yapmak üzere personele verilen avansların izlenmesi için kullanılan 195 İş Avansları Hesabı borç karakterli bir hesaptır ve alacak kalanı vermemesi gerekmektedir.
Şirketin muhasebe kayıtlarının incelenmesi neticesinde, personele herhangi bir avans verilmeden personelin işletme adına yaptığı harcama tutarlarının 195 İş Avansları Hesabının alacağına kaydedilmesi, personelin verilen avans tutarından daha fazla harcama yapması durumunda da tüm harcamaların 195 İş Avansları Hesabının alacağına kaydedilmesi nedeniyle ilgili hesabın personel bazında alacak kalanı verdiği aynı zamanda personele verilen avansların kapatılırken ilgili gider hesabına borç yazılıp karşılığında 335 Personele Borçlar Hesabına alacak kaydı yapıldığı 335 Personele Borçlar Hesabındaki bu tutarın da daha önce personele verilen 195 İş Avansı Hesabıyla kapatıldığı görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine Şirket tarafından özetle; verilen iş avansları ve karşılığında yapılan harcamaların 195 İş Avansları Hesabında takip edilmeye başlandığı, İş avanslarının kapatılmasında fazla harcama çıkmaması durumunda artık 335 Personele Borçlar Hesabının kullanılmadığı belirtilmiştir.
Netice itibarıyla; 195 İş Avansları Hesabının sadece işletme adına gider yapmak üzere avans verilmesi durumunda kullanılması, avans verilmediğinde bu hesabın kullanılmaması, avansın kapanışında da personelin yaptığı fazla harcama çıkmaması durumunda 335 Personele Borçlar Hesabının kullanılmaması harcamaların direk 195 İş Avansı Hesabıyla kapatılması gerekmektedir.