ÖZET: Mutemetlere verilen avanslardan bir kısmının mahsup süresi içerisinde kapatılmadığı ve süresinde kapatılmayan avanslar için gecikme zammı uygulanmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 35’inci maddesinde mutemetlere ön ödemeden harcadıkları tutara ilişkin kanıtlayıcı belgelerin bir ay içinde muhasebe yetkilisine verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 125’inci maddesinde de aynı şekilde mutemetlerin avanstan harcadığı tutarlara ilişkin kanıtlayıcı belgelerin avansın verildiği tarihten itibaren en çok bir ay içinde vermek ve artan parayı iade etmekle yükümlü olduğu ifade edilmiştir. İdarenin hesabının incelenmesi neticesinde mutemetlere verilen avanslardan bir kısmının mahsup süresi içerisinde kapatılmadığı tespit edilmiştir.

BULGU: İş Avanslarında Mahsup Sürelerine Uyulmaması ve Gecikme Zammı Uygulanmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Mutemetlere verilen avanslardan bir kısmının mahsup süresi içerisinde kapatılmadığı ve süresinde kapatılmayan avanslar için gecikme zammı uygulanmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ön ödeme” başlıklı 35’inci maddesinde;
“Harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla, ilgili kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabilir. Verilecek avansın üst sınırları merkezî yönetim bütçe kanununda gösterilir.
(…)
Her mutemet ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlüdür. Süresi içerisinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında 21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
denilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 160 İş avans ve kredileri hesabı ile ilgili ‘“Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 125’inci maddesinde; mutemetlere verilen avansların bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen iş avansı olduğu; mutemetlerin aldığı avanstan harcadığı tutarlara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri avansın verildiği tarihten itibaren en çok bir ay içinde vermek ve artan parayı iade etmekle yükümlü olduğu ifade edilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre; mutemetlerin aldığı avanstan harcadığı tutarlara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri avansın verildiği tarihten itibaren en çok bir ay içinde muhasebe yetkilisine vermesi ve avanstan artan tutarı iade etmesi, süresinde mahsup edilmeyen avanslar için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca gecikme zammı uygulanması gerekmektedir.
İdarenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; mutemetlere verilen avanslardan bir kısmının mahsup süresi içerisinde kapatılmadığı ve süresinde kapatılmayan avanslar için gecikme zammı uygulanmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında özetle; bazı avansların 160.02 Krediler koduna kaydedilmesi gerekirken 160.01 Mutemet avansları koduna kaydedildiği, bundan sonra avans ödemelerinin doğru muhasebe detay kodlarında izlenmesine dikkat edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç itibarıyla; mutemetlere verilen avanstan harcanan tutarlara ilişkin kanıtlayıcı belgelerin avansın verildiği tarihten itibaren en çok bir ay içinde muhasebe yetkilisine verilmesi ve artan paranın iade edilmesi, süresinde mahsup edilmeyen avanslar için gecikme zammı uygulanması gerekmektedir.