ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, iş sağlığı ve güvenliği uzmanları tarafından belirlenen riskler ve uygunsuzluklarla ilgili daire başkanlıklarının gerekli önlemleri almadığını ortaya koymaktadır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işyerlerinde sağlık ve güvenliği sağlamak amacıyla işveren ve çalışanların hak ve yükümlülüklerini düzenlemektedir. İşveren, çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu kapsamda alınan tedbirlerin izlenmesi ve uygunsuzlukların giderilmesi gerekmektedir.

TİSKİ bünyesinde bulunan İş Sağlığı Güvenliği ve Eğitim Şube Müdürlüğü, işyerlerindeki tehlikeleri belirlemek ve risk değerlendirmeleri yapmakla sorumludur. 29.12.2012 tarihli İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği çerçevesinde, riskli alanlarla ilgili hazırlanan raporlar ilgili daire başkanlıklarına iletilmekte, ancak çoğu rapora geri dönüş yapılmamaktadır. 2024 yılı içerisinde toplam 56 saha denetim raporu hazırlanmış ve bu raporlar ilgili birimlere sunulmuştur.

Sonuç olarak, iş sağlığı ve güvenliği açısından potansiyel risklerin yönetilmesi için kurumsal düzeyde etkin tedbirlerin alınması gerekmektedir. Bu süreçte ilgili dairelerin daha aktif bir şekilde geri dönüş yapması ve tespit edilen uygunsuzlukları gidermesi önem arz etmektedir.

BULGU: İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Tehlike Oluşturan Hususlarla İlgili Gerekli Önlemlerin Alınmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İş sağlığı ve güvenliği uzmanları tarafından tespit edilen risk ve uygunsuzluklarla ilgili, daire başkanlıklarının tedbir alma yönünde işlem yapmadıkları görülmüştür.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun amacı, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemektir.

Kanun’un 3’üncü maddesi birinci fıkrası (ğ) bendinde “işveren, çalışan istihdam eden gerçek veya tüzel kişi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları ifade eder” denilmektedir.

Aynı Kanun’un “İşverenin Genel Yükümlülüğü” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında “işveren çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.” denilmekte olup, bu kapsamda işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığının izlenmesi, denetlenmesi ve uygunsuzlukların giderilmesinin sağlanması, riskli alanlarla ilgili değerlendirme yapması veya yaptırması gibi görevlere yer verilmiştir.

Bu tür denetimlerin yapılması ve uygunsuzlukların giderilmesi adına TİSKİ bünyesinde İş Sağlığı Güvenliği ve Eğitim Şube Müdürlüğü bulunmakta olup, söz konusu birimde iş sağlığı ve güvenliği uzmanları görev yapmaktadır.

29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği’ne göre işyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Şube Müdürlüğü tarafından risk değerlendirmeleri yapılmakta, bu kapsamda hazırlanan raporlar, riskin ilgili olduğu daire başkanlığına üst yazı ile bildirilerek gerekli tedbirlerin alınması istenmektedir.

Konu ile ilgili yapılan incelemede, 2024 yılında düzenlenen risk değerlendirme raporları içerisinde yer alan riskli alanlarla ilgili sorumlu birimlerin tedbir alıp almadıkları incelenmiştir. İlgili daire başkanlıklarınca yazılan raporların çoğunluğuna herhangi bir geri dönüş yapılmamıştır.

Diğer taraftan iş sağlığı ve güvenliği uzmanları tarafından sahada yapılan incelemelerde saha denetim raporları düzenlenmektedir. Bu raporlarda iş sağlığı ve güvenliği açısından tespit edilen uygunsuzluklara yer verilmekte olup, gereğinin yapılması için ilgili dairelere bildirim yapılmaktadır. Buna göre 2024 yılında toplam 56 adet saha denetim raporu hazırlanmış olup, bunlar ilgili daire başkanlıklarına gönderilmiştir.

İdare tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş olup, bulgu doğrultusunda çalışmalara başlandığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, iş sağlığı ve güvenliği açısından potansiyel riskleri beraberinde getiren konular ile ilgili kurumsal düzeyde tedbirlerin alınmasına yönelik işlem yapılması gerekmektedir.