|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinde iş sağlığı ve güvenliği (İSG) biriminin bulunmadığını ve bu alanda temel prensiplerin eksik olduğunu ortaya koymuştur. Belediyelerin İSG birimi kurmaması, hem iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına hem de kamu hizmetlerinin etkinliğine zarar vermektedir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenlerin çalışanların sağlığını koruma yükümlülüğünü vurgulamakta ve belediyelerin de bu kapsamda hareket etmesi gerektiğini belirtmektedir.
İSG Hizmetleri Yönetmeliği, işyeri sağlık ve güvenlik biriminin nasıl oluşturulması gerektiğine dair detaylar sunmakta ve bu birimin en az bir işyeri hekimi ile iş güvenliği uzmanını içermesi gerektiğini ifade etmektedir. Belediyelerde İSG biriminin yokluğu, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarından yeterince faydalanamamasına, dolayısıyla iş kazaları ve meslek hastalıkları riskinin artmasına yol açmaktadır. Ayrıca, denetim mekanizmalarının etkinliği azalmakta ve bu durum, hem işyerinde hem de toplumda sağlık sorunlarına neden olabilmektedir. Sonuç olarak, belediyelerin İSG birimi kurmaması, mevzuata aykırı bir durum oluşturmakta ve çalışanların güvenliği açısından ciddi tehlikeler barındırmaktadır. Bu nedenle, belediyelerin acilen İSG birimi oluşturarak gerekli önlemleri alması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İş Sağlığı ve Güvenliği Biriminin Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarede iş sağlığı ve güvenliği biriminin olmadığı ve iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili temel prensiplerde eksiklikler olduğu görülmüştür.
Belediyelerde iş sağlığı ve güvenliği (İSG) biriminin olmaması durumu, hem iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına hem de kamu hizmetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesine dair bir sorun teşkil etmektedir.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 2’nci maddesinde; Bu kanunun amacı, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili temel prensipleri belirlemek ve işçilerin sağlığını korumaktır. Belediyelerin de birer işveren olarak bu kanun kapsamında olduğu,
Aynı Kanunun “İşverenin Yükümlülükleri” başlıklı 4’üncü maddesinde; İşverenler, çalışanların sağlığını ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Bu bağlamda, belediyelerin de çalışanlarına bu tür bir güvenlik sağlamak amacıyla İSG birimi kurmaları gerektiği belirtilmiştir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğinin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 4’üncü maddesinde;
ç) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi (İSGB): İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere kurulan, gerekli donanım ve personele sahip olan birimi,
• • • ,
“İşverenin iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ile ilgili yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde;
“İşveren, işyerlerinde alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin belirlenmesi ve uygulanmasının izlenmesi, iş kazası ve meslek hastalıklarının önlenmesi, çalışanların ilk yardım ve acil tedavi ile koruyucu sağlık ve güvenlik hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla; çalışanları arasından ilgili yönetmeliklerde belirtilen nitelikleri haiz bir veya birden fazla işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı görevlendirir. On ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyeri işverenleri ayrıca diğer sağlık personeli görevlendirir. Gerekli nitelikleri haiz olması halinde tehlike sınıfı ve çalışan sayısını dikkate alarak bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir.”
“İşyeri sağlık ve güvenlik birimi” başlıklı 10’uncu maddesinde;
“İSGB; en az bir işyeri hekimi ile işyerinin tehlike sınıfına uygun belgeye sahip en az bir iş güvenliği uzmanının görevlendirilmesi ile oluşturulur. Bu birimde işveren diğer sağlık personeli de görevlendirebilir.
…” hükümleri yer almaktadır.
Bu yönetmelik, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin nasıl yürütüleceğine dair detaylar içermektedir. Belediyelerin bu yönetmelik doğrultusunda İSG hizmetlerini sunabilmeleri için bir İSG birimine ihtiyaçları vardır.
Belediyelerde İSG birimi olmadığı takdirde, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları yetersiz kalmakta, iş kazaları ve meslek hastalıkları riski artmaktadır. İSG birimi bulunmayan belediyelerde, iş sağlığı ve güvenliği alanında denetim mekanizmalarının işlemesi zorlaşır. Bu durum hem işyerinde hem de toplumsal alanda ciddi sağlık ve güvenlik sorunlarına yol açabilir. İSG birimi olmaması, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği konularında yeterli eğitim almaları ve bilinçlenmeleri açısından olumsuz bir durum yaratmaktadır. Çalışanlar, riskler ve korunma yöntemleri konusunda bilgi sahibi olamazlar. Belediyelerin İSG birimi bulundurmaması, mevzuata aykırı bir durum yaratmakta ve olası iş kazalarında hukuki sorumluluk doğurabilmektedir. Bu, belediyenin itibarını zedeleyebilir ve mali açıdan zarar verebilir.
Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak idarede iş sağlığı ve güvenliği biriminin olmaması, hem mevzuat hükümlerine aykırı bir durumdur hem de çalışanların sağlığı ve güvenliği açısından ciddi riskler taşımaktadır. Bu nedenle, idarenin iş sağlığı ve güvenliği birimini oluşturması ve gerekli tedbirleri alması önem arz etmektedir.