|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’ne bağlı bir belediye şirketinde iş sağlığı ve güvenliği (İSG) uygulamalarının yürütülmediğini ortaya koymuştur. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun ilgili maddeleri, işverenlerin çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlama yükümlülüğünü, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi istihdam etme zorunluluğunu, risk değerlendirmesi yapma gerekliliğini, acil durum planlarının hazırlanmasını ve çalışanlara eğitim verilmesini kapsamaktadır. Bu kanun, kamu ve özel sektör ayrımı gözetmeksizin tüm işyerlerinde geçerlidir.
Yapılan denetimlerde, belediye şirketinin iş sağlığı ve güvenliği alanında gerekli adımları atmadığı, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirilmediği, risk değerlendirmesi ve acil durum planlarının hazırlanmadığı, ayrıca çalışanlara gerekli eğitimlerin verilmediği belirlenmiştir. Bu durum, çalışanların iş kazaları ve meslek hastalıkları açısından risk altında kalmasına yol açmakta ve belediye şirketinin idari ve hukuki sorumluluklarını artırmaktadır. Kamu idaresi, iş sağlığı ve güvenliği hizmet alımına yönelik teknik şartname hazırlıklarının tamamlanmak üzere olduğunu ve ihale sürecinin başlatılacağını bildirmiştir. Bu bağlamda, belediye şirketinin İSG mevzuatına uygun olarak iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin görevlendirilmesi, risk değerlendirmesi ve acil durum planlarının hazırlanması ile çalışanlara gerekli eğitimlerin verilmesi gerekmektedir. |
BULGU: İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülüklerinin Yerine Getirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye şirketinde iş sağlığı ve güvenliği (İSG) kapsamında herhangi bir çalışmanın yürütülmediği tespit edilmiştir.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun “İşverenin genel yükümlülüğü” başlıklı 4’üncü maddesinde; işverenlerin, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğu, 6’ncı maddesinde; işverenlerin, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmek zorunda olduğu, 10’uncu maddesinde; işyerlerinde risk değerlendirmesi yapılmasının zorunlu olduğu, 11’inci maddesinde; acil durum planlarının hazırlanması gerektiği, 17’nci maddesinde ise çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile kamu-özel sektör ayrımı yapılmaksızın çalışanların işyerindeki sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesini amaçlanmaktadır. Kanunun 38’inci maddesinde İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinde belirtilen az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli kategorideki işyerlerine göre yürürlük tarihi belirlenmiştir. Söz konusu maddenin son haline göre de 50’den az çalışanı olan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için 01.01.2014 tarihinden itibaren; 50’den az çalışanı olan az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için 31.12.2024 tarihinde; diğer işyerleri için ise kanunun yayımlanma tarihinden altı ay sonra iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının zorunlu olacağı belirtilmiştir.
Belediye şirketleri, özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olup iş sağlığı ve güvenliği (İSG) mevzuatına tabidir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, kamu ve özel sektör ayrımı yapmaksızın tüm işyerlerinde uygulanmakta olup, kamu tüzel kişiliği bulunmayan belediye şirketleri için de zorunludur. Belediye şirketleri iş sağlığı ve güvenliği uzmanını kendi bünyesinde istihdam ederek İSG faaliyetlerini yürütmekle yükümlüdür.
Yapılan incelemelerde, belediye şirketinde iş sağlığı ve güvenliği kapsamında herhangi bir çalışmanın yapılmadığı, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirilmediği, risk değerlendirmesi ile acil durum planlarının hazırlanmadığı ve çalışanlara gerekli eğitimlerin verilmediği tespit edilmiştir.
İş sağlığı ve güvenliği kapsamında gerekli çalışmaların yapılmaması, çalışanların iş kazaları ve meslek hastalıkları açısından risk altında kalmasına, ayrıca işveren sıfatını taşıyan belediye şirketinin idari ve hukuki sorumluluklarla karşılaşmasına neden olabilecektir. Bu durum hem çalışan sağlığını tehlikeye atmakta hem de olası yaptırımlar nedeniyle şirketin mali yükümlülüklerini artırabilmektedir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta, iş sağlığı ve güvenliği hizmet alımına ilişkin teknik şartname hazırlıklarının tamamlanmak üzere olduğu ve ihale sürecinin başlatılarak mevzuatta öngörülen yükümlülüklerin yerine getirileceği ifade edilmiştir.
Bu nedenle, belediye şirketinde iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarına ilişkin mevzuatta öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmesi, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin görevlendirilmesi, risk değerlendirmesi ve acil durum planlarının hazırlanması ile çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmesi gerekmektedir.