|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, belediye tarafından iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeyen bazı işletmelere çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmemiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44. maddesi, belediye sınırları ve mücavir alanlarda bulunan konut ve iş yerlerinin çevre temizlik vergisine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu vergi, su tüketim miktarına dayalı olarak hesaplanmakta ve su faturalarında gösterilerek tahsil edilmektedir. İlgili belediyeler, bu vergilerin tahakkuk ve tahsilat işlemlerini yürütmektedir.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddesi, belediyelerin iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verme yetkisini tanımaktadır. Ancak, bu kanun hükümlerinin uygulanmadığı alanlarda faaliyet gösteren işletmeler, ruhsat almak için belediyeye başvurmak yerine ilgili meslek odalarına veya belirli kurumlara yönelmektedir. Ağrı Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden alınan verilere göre, Ağrı sınırları içinde faaliyet gösteren 262 işletmenin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti bulunmamaktadır. Sonuç olarak, belediye tarafından ruhsat verilmeyen işletmelerin çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin düşük bir seviyede kaldığı gözlemlenmiştir. Bu durumu düzeltmek amacıyla yoklama servisinin daha etkin bir şekilde kullanılması önerilmektedir. |
BULGU: İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Belediye Tarafından Verilmeyen Bazı İşletmelere Çevre Temizlik Vergisi Mükellefiyetinin Tesis Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İş yeri açma ve çalışma ruhsatı Belediye tarafından verilmeyen bazı işletmelere çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44’üncü maddesinde belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu,
Su tüketim miktarı esas alınmak suretiyle hesaplanan çevre temizlik vergisinin, su faturasında ayrıca gösterilmek suretiyle tahakkuk etmiş sayılacağı, bu suretle tahakkuk eden verginin, su tüketim bedeli ile birlikte belediyelerce tahsil edileceği,
İş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin, belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın Ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, İş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergilerinin tahakkuk ve tahsilat işlemleri ilgili belediyeler tarafından yapılmaktadır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 3 üncü maddesine göre belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı verme yetkisinin belediyelerde olduğu; 2’nci maddesinde ise hangi iş yerlerine bu Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir. Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı alanlarda faaliyet gösteren işletmeler ruhsat için Belediyeye başvurmayacak, ilgili meslek odalarına veya belirli kurumlara başvurarak iş yeri açma ve çalışma ruhsatını alacaklardır.
Ağrı Vergi Dairesi Müdürlüğünden Ağrı sınırları içerisinde faaliyet gösteren işletmelerin listesi alınmış ve bu listeden iş yeri açma ve çalışma ruhsatı Belediye tarafından verilmeyen iş yerlerinin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti sorgulanmış ve 262 işyerinin çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin olmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı Belediye tarafından verilmeyen işletmelerin çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin düşük bir oranda kaldığı, bu oranı artırmak için yoklama servisinin etkin olarak kullanılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.