|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi sınırları içinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren işletmelerin varlığını ortaya koymuştur. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ilgili maddeleri, ilçe belediyelerinin sıhhî ve gayrisıhhî iş yerlerini ruhsatlandırma ve denetleme sorumluluğunu belirlemektedir. Ayrıca, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, ruhsat alınmadan iş yeri açılmasının yasak olduğunu ve bu tür işletmelerin kapatılacağını vurgulamaktadır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu da iş yeri açma izni için harç alınmasını zorunlu kılmaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, 796 iş yerinin ruhsat olmaksızın faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili birimlerde etkin bir kontrol mekanizmasının eksikliğinden kaynaklanmakta olup, belediyenin denetim görevini yerine getirmesini ve iş yeri açma izin harcının tahsil edilmesini engellemektedir. Kamu İdaresi, bu durumu kabul ederek ruhsatlandırma işlemlerine başlamıştır. Sonuç olarak, Kamu İdaresi’nin diğer kurumlarla iş birliği yaparak denetim ve kontrol mekanizmalarını güçlendirmesi, ruhsat almadan faaliyet gösteren işletmelere yönelik gerekli işlemleri gerçekleştirmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyette Bulunan İş Yerlerinin Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi sınırları içerisinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren iş yerlerinin bulunduğu görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve İlçe Belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde; sıhhî iş yerleri, 2 ve 3’üncü sınıf gayrisıhhî müesseseler, umuma açık istirahat ile eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek görevinin ilçe belediyelerinin uhdesinde olduğu belirtilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyeri Açılması” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan iş yeri açılamayacağı ve çalıştırılmayacağı ifade edilmiş olup iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan iş yerlerinin kapatılacağı hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri Açma İzni Harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir iş yeri açılmasının, iş yeri açma ve izin harcına tabi olduğu belirtilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca Belediye sınırları içerisinde açılacak iş yerlerinin İdare tarafından ruhsatlandırılması ve bu iş yerlerinden söz konusu harcın tahsil edilmesi gerekmektedir.
Vergi Dairesi ile yazışma yapılarak Belediye sınırları içerisindeki aktif iş yerlerinin listesi alınmış olup, söz konusu liste Belediyenin işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermiş olduğu yerlerin listesi ile karşılaştırılmıştır. Buna göre 796 adet iş yerinin iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir.
Bu durum, ilgili birimlerde etkin bir kontrol mekanizmasının kurulmamasından kaynaklamakta olup iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösteren bu işletmeler; belediyenin denetim görevini tam olarak yürütememesine, iş yeri açma izin harcının tahsil edilememesine ve diğer gelir kalemlerinin tespit edilememesine sebebiyet vermektedir.
Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu husus kabul edilmiş olup, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı olmadan faaliyette bulunan işyerlerinin tespiti yapılarak ruhsatlandırma işlemlerine başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Kamu İdaresi tarafından diğer kurumlar ve Belediyenin ilgili birimleriyle koordineli bir çalışma yürütülmesi, denetim ve kontrol sisteminin iyileştirilmesi ve ruhsat almadan faaliyette bulunan iş yerleri hakkında gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir.