ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi İdare’si, sürekli ve taşeron işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarını yeterince ayırmamıştır. 1.426.185,28 TL tutarındaki kıdem tazminatı karşılığı, yalnızca bir kısmı 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına kaydedilmiş, büyük bir bölümü ise 630 Giderler Hesabına aktarılmıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen kurallara göre, uzun vadeli kıdem tazminatlarının 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Yapılan incelemelerde, 2024 yılı ve öncesinde çalışan işçilere ayrılan kıdem tazminatı karşılıklarının güncellenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı sonu itibarıyla emekliye ayrılan işçiler için 372 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesabından 335.826,50 TL, 630 Giderler Hesabından ise 2.719.609,66 TL çıkış kaydı yapılmıştır. İlgili mevzuat gereğince, işçiler için ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıklarının, muhasebe ihtiyatlılık ilkesi doğrultusunda gerçek tutarlar üzerinden kaydedilmesi gerektiği belirtilmektedir.

BULGU: İşçiler İçin Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından sürekli işçiler ile taşeron işçilere ilişkin olarak 2024 yılı ve öncesi 1.426.185,28 TL haricinde kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı ve bu kişilerden kıdem tazminatının ödenmesini gerektirecek şekilde iş akdi sona erenler için yapılan ödemelerin bir kısmının 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına, çoğu kısmının 630 Giderler Hesabına kaydedildiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 330’uncu maddesinde; mevzuat hükümlerine göre ayrılacak uzun vadeli kıdem tazminatlarının bu hesaba kaydedileceği; “Hesabın işleyişi” başlıklı 331’inci maddesinde ise hesaplanan kıdem tazminatına ilişkin karşılık tutarlarının, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği ve vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıklarının 472 Kıdem Tazminatı Hesabına borç, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.

Aynı Yönetmelik’in 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 281’inci maddesinde, bu hesabın mevzuat hükümlerine göre ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.

08.02.2015 tarihli ve 29261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik’in “Ödeme usulü” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin bu Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilen sürelere ilişkin kıdem tazminatlarının, ilgili kamu kurum veya kuruluşunca mülga 1475 sayılı Kanun’un yürürlükte olan 14’üncü maddesi kapsamında ödeneceği ikinci fıkrasında ise kamu kurum veya kuruluşları tarafından yapılacak olan kıdem tazminatı ödemelerinin, 10’uncu maddede belirtilen belgeler esas alınarak doğrudan işçinin banka hesabına yapılacağı ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede, İdare bünyesinde çalışan işçilere 2024 yılı ve öncesi için 1.426.185,28 TL kıdem tazminatı karşılığı ayrıldığı, ancak bu tutarın güncellenmediği görülmüştür. 2024 yılı sonu itibarıyla emekliye ayrılan işçiler için 372 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesabından 335.826,50 TL, 630 Giderler Hesabından 2.719.609,66 TL çıkış kaydı yapıldığı tespit edilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, muhasebenin ihtiyatlılık kavramı gereği işçiler için ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıklarının 372 ve 472 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesaplarına gerçek tutarlar üzerinden kayıt altına alınması gerekmektedir.