BULGU: İşçilere 270 Saatin Üzerinde Fazla Çalışma Yaptırılması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

İdarede istihdam edilen sürekli işçiler ile hizmet alımı karşılığında çalıştırılan işçilere, 4857 sayılı İş Kanunu’nda azami süre olarak belirtilen yıllık 270 saati aşan sürelerde fazla çalışma yaptırıldığı tespit edilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 41’inci maddesinin yedinci fıkrasında fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerektiği, sekizinci fıkrasında, fazla çalışma süresinin toplamının bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı,
“Çalışma süresi” başlıklı 63’üncü maddesinde ise, genel olarak çalışma süresinin haftada en çok kırk beş saat olacağı, aksi kararlaştırılmamışsa bu sürenin haftanın çalışılan günlerine eşit olarak bölünerek uygulanacağı, çalışma sürelerinin 41’inci maddede belirtilen esaslar çerçevesinde uygulama şekillerinin, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle düzenleneceği hükümleri yer almaktadır.
06.04.2004 gün ve 25425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin “Fazla çalışmada sınır” başlıklı 5’inci maddesinde, “fazla çalışma süresi toplamının bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı, bu süre sınırının işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkindir” denilmektedir.
Ayrıca 4857 sayılı İş Kanunu’nun “İşin düzenlenmesine ilişkin hükümlere aykırılık “ başlıklı 104’üncü maddesinde de, Kanun’un 63’üncü maddesinde ve Yönetmelik’te belirlenen çalışma sürelerine aykırı olarak işçilerini çalıştıran işveren veya işveren vekiline idari para cezası verileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, bir işçinin bir yılda en fazla 270 saat fazla çalışma yapabileceği anlaşılmaktadır.
İdarede istihdam edilen sürekli işçiler ile hizmet alımı karşılığında çalıştırılan işçilerin bordroları üzerinde yapılan incelemede, 11 işçiye 4857 sayılı Kanun’da belirlenen 270 saat üst limitin üzerinde fazla çalışma yaptırıldığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; yıllık 270 saati aşan fazla çalışma yapılmaması yönünde planlamalar yapılacağı ifade edilmiştir.
İdare uhdesinde istihdam olunan işçilerin fazla mesai sürelerinin 4857 sayılı İş Kanunu’na uygun olarak düzenlenmesi gerekmektedir.


ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nde istihdam edilen sürekli işçiler ve hizmet alımı ile çalışan işçilere, 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen yıllık 270 saatlik fazla çalışma sınırının aşılarak fazla mesai yaptırıldığı tespit edilmiştir. İş Kanunu’na göre, işçilerin onayı olmadan fazla çalışma yapılamaz ve yıllık fazla çalışma süresi 270 saatle sınırlıdır. İlgili idare, bu durumun düzeltilmesi için gerekli planlamaların yapılacağını belirtmiştir.