| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir belediye şirketinde çalışan işçilere, 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirlenen yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin üzerinde, ortalama 327 saat fazla çalışma yaptırıldığı tespit edilmiştir. Şirket, bu durumu düzeltmek amacıyla fazla mesai çalışmalarının takibine yönelik önlemler alacağını belirtmiştir. İşçilerin fazla mesai sürelerinin yasal çerçevede düzenlenmesi gerekmektedir. |
BULGU: İşçilere Mevzuatta Belirlenen Sürenin Üzerinde Fazla Çalışma Yaptırılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin personel işlemlerine yönelik yapılan incelemelerde, 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirlenen sürenin üzerinde yıllık fazla çalışma yaptırıldığı görülmüştür
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 41’inci maddesinde, ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabileceği ve fazla çalışmanın Kanun’da yazılı koşullar çerçevesinde haftalık kırk beş saati aşan çalışmalar olduğu belirtilmiştir.
İş Kanun’un 41’inci maddesine dayanılarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan İş Kanunu’na İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin “Fazla çalışmada sınır” başlıklı 5’inci maddesinde, fazla çalışma süresi toplamının bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamayacağı, bu süre sınırının işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkin olduğu hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden hareketle, fazla çalışma süresinin yıllık iki yüz yetmiş saat ile sınırlandırıldığı, çalışma süresi olan haftada en çok kırk beş saatlik sürenin asıl olduğu, fazla çalışmanın ise istisnai bir durum olarak yıl içinde belirli sınırlar dâhinde işçinin onayı alınarak yaptırılabileceği sonucuna ulaşılmaktadır.
Şirket bünyesinde çalışan işçilere ait fazla çalışma süreleri incelendiğinde, 16 personelin 4857 sayılı İş Kanunu’nda yıllık olarak belirlenen iki yüz yetmiş saatin üzerinde, ortalama 327 saat fazla çalışma yaptırıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen denetim tespiti üzerine, Şirket tarafından, Kanuna aykırı hareket etmemek amacıyla, fazla mesai çalışmalarının periyodik sistemde takibinin yapılması için çalışmalara başlanıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Kanun’a aykırı hareket etmemek amacıyla Şirket uhdesinde istihdam olunan işçilerin 4857 sayılı İş Kanunu’na uygun olarak fazla mesai sürelerinin düzenlenmesi gerekmektedir.