BULGU: İşçilere Mevzuatta Belirlenen Sürenin Üzerinde Fazla Çalışma Yaptırılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
ESHOT Genel Müdürlüğü personel işlemlerine yönelik yapılan incelemelerde, İş Kanunu’nda belirlenen sürenin üzerinde yıllık fazla çalışmanın yaptırıldığı görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla Çalışma ücreti” başlıklı 41’inci maddesinde, ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabileceği ve fazla çalışmanın Kanun’da yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olduğu belirtilmiştir.
4857 sayılı Kanun’un 41’inci maddesine dayanılarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin “Fazla Çalışmada Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde, fazla çalışma süresi toplamının bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı, bu süre sınırının işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkin olduğu ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden hareketle, fazla çalışma süresinin istisnai durumlar haricinde yıllık 270 saat ile sınırlandırıldığı, genel bakımdan çalışma süresi olan haftada en çok 45 saatlik sürenin asıl olduğu, fazla çalışmanın ise istisnai bir durum olarak yıl içinde belirli sınırlar dâhinde işçinin onayı alınarak yaptırılabileceği sonucuna ulaşılmaktadır.
İdare bünyesinde çalışan işçilere ait fazla çalışma süreleri incelendiğinde, 1.967 adet personele 4857 sayılı İş Kanunu’nda yıllık olarak belirlenen 270 saatin üzerinde fazla çalışma yaptırıldığı tespit edilmiştir. Bu durum fazla çalışmanın istisnai bir uygulama olmaktan çıkarılıp, bir çalışma şekli haline getirildiğini göstermektedir.
Sonuç olarak, İdare tarafından konu ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılarak personelin fazla çalıştırılma süresinin, mevzuatta belirtilen sınırlamalar çerçevesinde gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, ESHOT Genel Müdürlüğü’nde çalışan işçilere, İş Kanunu’nda belirlenen yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin üzerinde fazla çalışma yaptırıldığı tespit edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’na ve ilgili yönetmeliklere dayanarak, fazla çalışma istisnai bir durum olarak kabul edilmekte ve belirli sınırlar dâhilinde işçinin onayı ile yapılabilmektedir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, fazla çalışmanın düzenli bir uygulama haline geldiği görülmüş olup, idarenin bu konuda gerekli düzenlemeleri yapması gerektiği vurgulanmaktadır. |