|
ÖZET: Yapılan incelemelerde, belediye çalışanlarının yıllık fazla çalışma sürelerinin 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde İş Kanunu’nda belirlenen sınırları aştığı tespit edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesi, fazla çalışmanın belirli koşullar altında yapılabileceğini ve yıllık toplamda 270 saati geçemeyeceğini belirtmektedir. Bu düzenlemeye göre, fazla çalışma istisnai bir durum olarak kabul edilmekte ve işçilerin onayı ile sınırlı kalmaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, 19 belediye çalışanına yıllık 270 saatlik sınırın üzerinde fazla çalışma yaptırıldığı belirlenmiştir. Bu durum, fazla çalışmanın istisnai bir uygulama olmaktan çıkıp, düzenli bir çalışma biçimi haline geldiğini göstermektedir. 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda da bu konuya dikkat çekilmiş, ancak herhangi bir düzeltici adım atılmamıştır. Kamu İdaresi, denetim bulgularını kabul ederek gerekli düzeltici işlemlere başlanacağını ifade etmiştir. Bu bağlamda, belediyenin, çalışanlarının fazla çalışma sürelerini yasal çerçevede düzenlemesi ve mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde uygulaması önem arz etmektedir. |
BULGU: İşçilere Yıllık Fazla Çalışma Saati Sınırının Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyenin personel işlemlerine yönelik yapılan incelemelerde, İş Kanunu’nda belirlenen sürenin üzerinde yıllık fazla çalışmanın yaptırıldığı görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla Çalışma ücreti” başlıklı 41’inci maddesinde, ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabileceği ve fazla çalışmanın Kanun’da yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olduğu belirtilmiştir.
4857 sayılı Kanun’un 41’inci maddesine dayanılarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin “Fazla Çalışmada Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde, fazla çalışma süresi toplamının bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı, bu süre sınırının işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkin olduğu ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden hareketle, fazla çalışma süresinin istisnai durumlar haricinde yıllık 270 saat ile sınırlandırıldığı, genel bakımdan çalışma süresi olan haftada en çok 45 saatlik sürenin asıl olduğu, fazla çalışmanın ise istisnai bir durum olarak yıl içinde belirli sınırlar dâhinde işçinin onayı alınarak yaptırılabileceği sonucuna ulaşılmaktadır.
Belediye bünyesinde çalışan işçilere ait fazla çalışma süreleri incelendiğinde, 19 adet personele 4857 sayılı İş Kanunu’nda yıllık olarak belirlenen 270 saatin üzerinde fazla çalışma yaptırıldığı tespit edilmiştir. Bu durum fazla çalışmanın istisnai bir uygulama olmaktan çıkarılıp, bir çalışma şekli haline getirildiğini göstermektedir.
Söz konusu husus 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda da bulgu konusu olarak yer almış ancak herhangi bir düzeltici işlem yapılmamıştır.
Kamu İdaresi cevabında, bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Belediye tarafından konu ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılarak personelin fazla çalıştırılma süresinin, mevzuatta belirtilen sınırlamalar çerçevesinde gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.