Bulgu Konusu: İşçilere Yıllık Fazla Çalışma Sınırı Olan 270 Saatin Üzerinde Fazla Çalışma Yaptırılması
Bulgu Künyesi:
- Denetim Yılı: 2023
- Denetlenen Kurum: İl Belediyesi
- Tespit Edilen Hata: İşçilere, yasal sınır olan 270 saatten fazla fazla mesai yaptırılması
- İlgili Mevzuat:
- 4857 sayılı İş Kanunu
- Madde 41/8: Fazla çalışma süresi bir yılda 270 saati geçemez.
- Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği
- Madde 5/1: 270 saat sınırı, işyeri veya işe değil, işçilerin şahıslarına ilişkindir.
- 4857 sayılı İş Kanunu
Bulgu Açıklaması:
Denetim sırasında, belediyede çalışan bazı işçilere yıllık 270 saatlik yasal sınırın üzerinde fazla çalışma yaptırıldığı tespit edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesine ve ilgili yönetmeliğin 5. maddesine göre, bir işçinin bir yıl içinde toplam fazla çalışma süresi 270 saati aşamaz.
Ancak yapılan incelemelerde, belediye tarafından işçilere bu sınırın üzerinde fazla mesai yaptırıldığı görülmüştür. Bu durum, kanuna aykırılık teşkil etmekte olup işçilerin çalışma haklarını ihlal etmektedir.
Sonuç ve Öneriler:
- Fazla çalışma süreleri, 270 saatlik yıllık sınırı aşmayacak şekilde düzenlenmelidir.
- İşçi planlaması ve vardiya sistemleri gözden geçirilmeli, fazla mesaiye duyulan ihtiyacın azaltılması sağlanmalıdır.
- Yasal sınırı aşan fazla çalışmaların önlenmesi için belediye yönetimi ve insan kaynakları birimi gerekli kontrolleri yapmalı ve işçilere fazla mesai konusunda farkındalık kazandırılmalıdır.
- Yasal yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde idare, iş hukukuna aykırılıktan dolayı idari para cezasına maruz kalabilir. Bu nedenle denetim mekanizmaları güçlendirilmeli ve fazla çalışma süreleri düzenli olarak takip edilmelidir.
BULGU: İşçilere Yıllık Fazla Çalışma Sınırı Olan 270 Saatin Üzerinde Fazla Çalışma Yaptırılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyede görevli bazı işçilere 4857 sayılı İş Kanunu’na aykırı olarak bir yıl içerisinde iki yüz yetmiş saati aşacak şekilde fazla çalışma yaptırıldığı görülmüştür.
4857 sayılı Kanun’unun 41’inci maddesinin 8’inci fıkrasında; fazla çalışma süresinin toplamının bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı ifade edilmiştir.
06.04.2004 tarih ve 25425 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin “Fazla Çalışmada Sınır” başlıklı 5’inci maddesinin 1’inci fıkrasında da fazla çalışma süresinin toplamının bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı ve bu süre sınırının işyerlerine veya yürütülen işlere değil işçilerin şahıslarına ilişkin olduğu açıklanmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden, yıllık 270 saatin üzerinde fazla çalışma yaptırılmasının mümkün olamayacağı anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak, işçilerin fazla çalışmalarının kanunda yer alan 270 saati aşmayacak şekilde yaptırılması gerekmektedir.