|
ÖZET: Burhaniye Belediyesi’nde yapılan denetimlerde, işçilerin yıllık fazla çalışma saatlerinin İş Kanunu’nda belirlenen sınırları aştığı tespit edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesi, fazla çalışmanın belirli koşullar altında yapılabileceğini ve yıllık toplam fazla çalışma süresinin 270 saatle sınırlı olduğunu belirtmektedir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik de bu sınırın işçilerin bireysel durumlarına ilişkin olduğunu vurgulamaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, belediye bünyesinde çalışan birçok personelin yıllık fazla çalışma süreleri, yasal olarak belirlenen 270 saatin üzerinde kalmaktadır. Bu durum, fazla çalışmanın istisnai bir durum olmaktan çıkarak, belediyede yaygın bir uygulama haline geldiğini göstermektedir. Örnek olarak, fazla çalışma süresi en yüksek olan personelin listesi incelendiğinde, birçok çalışanın yasal sınırları aştığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, Burhaniye Belediyesi’nin, işçilerin fazla çalışma sürelerini yasal çerçevede düzenlemesi ve bu sınırların aşılmaması için gerekli önlemleri alması gerekmektedir. Bu, hem işçilerin haklarının korunması hem de yasal uyum açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İşçilerin Yıllık Fazla Çalışma Saati Sınırının Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Burhaniye Belediyesi personel işlemlerine yönelik yapılan incelemelerde, İş Kanunu’nda belirlenen sürenin üzerinde yıllık fazla çalışmanın yaptırıldığı görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla Çalışma ücreti” başlıklı 41’inci maddesinde, ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabileceği ve fazla çalışmanın Kanun’da yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olduğu belirtilmiştir.
4857 sayılı Kanun’un 41’inci maddesine dayanılarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin “Fazla Çalışmada Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde, fazla çalışma süresi toplamının bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı, bu süre sınırının işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkin olduğu ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden hareketle, fazla çalışma süresinin istisnai durumlar haricinde yıllık 270 saat ile sınırlandırıldığı, genel bakımdan çalışma süresi olan haftada en çok 45 saatlik sürenin asıl olduğu, fazla çalışmanın ise istisnai bir durum olarak yıl içinde belirli sınırlar dâhinde işçinin onayı alınarak yaptırılabileceği sonucuna ulaşılmaktadır.
Belediye bünyesinde çalışan işçilere ait fazla çalışma süreleri incelendiğinde, 4857 sayılı İş Kanunu’nda yıllık olarak belirlenen 270 saatin üzerinde çok sayıda personele fazla çalışma yaptırıldığı görülmüştür. Aşağıda yer alan tabloda yıllık fazla çalışma süresi en fazla olan ilk 10 personele örnek olarak yer verilmiş olup personelin birçoğunun 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirlenen yıllık üst limitin üzerinde çalıştığı tespit edilmiştir. Bu durum fazla çalışmanın istisnai bir durum olmaktan çıkarılıp, Belediye bünyesinde bir çalışma şekli haline getirildiğini göstermektedir.
Tablo 9: Belediye Personeli Fazla Çalışma Süreleri
| Sicil Kodu | Ünvanı | Yıllık Çalışma Saati |
| 100086 | Büro İşçisi | |
| 100091 | Bekçi | |
| 200392 | Büro İşçisi | |
| 200479 | Şoför | |
| 200502 | Büro İşçisi | |
| 200564 | İşçi | |
| 200571 | İşçi | |
| 200583 | Şoför |
Sonuç olarak, Belediye tarafından konu ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılarak personelin fazla çalıştırılma süresinin, mevzuatta belirtilen sınırlamalar çerçevesinde gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.